Προοιμιακός ψαλμός 103

Μετά από το «Ευλογητός ο Θεός», που με στόμφο και μεγαλοπρέπεια απαγγέλλει ο Ιερεύς που πρόκειται να «εσπερίσει», ο Αρχιερέας, ή ο προεστός ή ο Ιεροψάλτης του Ί. Ναού απαγγέλλει με ευκρίνεια, αργά και σταθερά, το γεμάτο μεγαλοπρέπεια 103ον ψαλμό, ο όποιος στην λειτουργική γλώσσα, είναι γνωστός με το όνομα «προοιμιακός», γιατί αποτελεί το προοίμιο του εσπερινού.
Στον ψαλμό αυτόν εκφράζεται όλο το μεγαλείο του Δημιουργού, που με την παντοδυναμία Του και την πανσοφία Του δημιούργησε τον κόσμο. Είναι ένα θαυμάσιο ποίημα, μέσα στο όποιο ο Ποιητής, με λίγους στίχους μας δείχνει τα θαυμαστά της δημιουργίας έργα του Δημιουργού και καλεί το τελειότερο των δημιουργημάτων Του, τον άνθρωπο, να ψάλλει τα μεγαλεία του Δημιουργού. Αποτελείται από 35 στίχους και μπορούμε να τους διακρίνουμε ως έξης:
Στο πρώτο μέρος, στίχος 1-4 γίνεται λόγος για τα έργα δημιουργίας της πρώτης και δεύτερης ημέρας, κάνοντας αρχή από την δημιουργία του φωτός και του ουρανίου στερεώματος.
Στο δεύτερο μέρος στίχος 5-18, εξυμνείται το έργο της δημιουργίας της τρίτης ημέρας κάνοντας λόγο για τον χωρισμό των υδάτων από της ξηράς, οι πηγές των οποίων διαποτίζουν την κατάξερη γη και παράγουν την τροφή στα κτήνη και στον άνθρωπο.  
Στο τρίτο μέρος, στίχος 19-23 γίνεται λόγος για την δημιουργία της τετάρτης ημέρας, την δημιουργία του ήλιου και της σελήνης.
Στο τέταρτο μέρος, στίχο. 24-30, επανέρχεται πάλι στη θάλασσα και ομιλεί για τα έργα της δημιουργίας της πέμπτης και της έκτης ημέρας, εκδηλώνοντας όλον τον θαυμασμό του στα υδρόβια ζώα.
Και τέλος ερχόμαστε στο πέμπτο μέρος, από τους στίχο. 31-35, πού αποτελούν μια μεγαλειώδη δοξολογία του ονόματος του Δημιουργού.
Αυτούς τους στίχους της δοξολογίας οι ιεροψάλτες μας ψάλλουν μελωδικά κατά τους πανηγυρικούς εσπερινούς και είναι γνωστοί με το όνομα ανοιξαντάρια.
Ο προοιμιακός προβάλλει το μεγαλείο του Δημιουργού μέσω των δημιουργημάτων και καλεί τον άνθρωπο, την κορωνίδα της δημιουργίας, να σταθεί ανάμεσα στον Πλάστη και στην πλάση και να υμνήσει και να δοξολογήσει τον Ύψιστο. Μεταφέρουμε εδώ με τα πιο άπλα λόγια τον 103ον ψαλμό, για να γίνει περισσότερο κατανοητός.
1 .Δοξολόγησε ψυχή μου τον Κύριο. Ω Κύριε και Θεέ μου το μεγαλείο σου είναι άφθαστο. Η εξωτερική σου εμφάνιση είναι μεγαλοπρεπής και άξια αίνου.
2. Διότι γύρω σου ρίχνεις το φως ως ιμάτιο Σου και απλώνεις από το ένα άκρο του ορίζοντα ως το άλλο του ουρανού σαν μια δερμάτινη σκηνή!
3. Ο Κύριος είναι εκείνος που με τα νερά στεγάζει τ' ανώτερα μέρη του ουρανού, ο χρησιμοποιών ως άρμα του τα σύννεφα, Αυτός περπατά με ταχύτητα φερόμενος πάνω στους πτερωτούς ανέμους.
4. Αυτός είναι εκείνος, που έπλασε τους αγγέλους ταχείς ως τους άνεμους και τους λειτουργούς Του δραστηρίους σαν την φλόγα του πυρός.
5. Αυτός είναι εκείνος που στερέωσε τη γη πάνω σε ακλόνητες βάσεις.
6. Άβυσσος υδάτων σκεπάζει αυτήν σαν φόρεμα και πάνω στα βουνά είναι στεριωμένα τα νερά, τα χιόνια.
7. Αντηχεί ή προσταγή σου Κύριε και τα ύδατα υποχωρούν, η βροντερή φωνή Σου αναγκάζει αυτά περίφοβα να αποχωρήσουν και να φανεί η ξηρά.
8. Και ήδη υψώνονται τα βουνά προς τα άνω και οι πεδιάδες προς τα κάτω, στους τόπους όπου όρισες και καθόρισες για το καθένα απ' αυτά.
 9. Έθεσες σύνορο ανάμεσα στη θάλασσα και στη ξηρά και τα νερά της θάλασσας δεν τολμούν να παραβιάσουν το σύνορο, να επιστρέψουν πάλι και να καλύψουν την γη.
10. Αυτός ο Κύριος τοπο¬θέτησε τις πηγές των υδάτων να ρέουν στα φαράγγια και τα ύδατα να διέρχονται ανάμεσα από τα βουνά.
11. Τα ύδατα αυτά ποτίζουν τα θηρία της υπαίθρου και οι άγριοι όνοι με πολλή ευχαρίστηση πίνουν για να σβήσουν την δίψα τους.
 12. Πάνω στα δένδρα και πιο πάνω από τα ύδατα που ήσυχα κυλούν τα νερά τους, κτίζουν τις φωλιές τους τα πετεινά του ουρανού και από τους γύρω βράχους ακούγονται γλυκά κελαηδήματα..
 13. Αυτός ο Κύριος ποτίζει τα κατάξερα βουνά με βροχές του ουρανού. Ναι, Κύριε από τη βροχή, που είναι καρπός των έργων σου θα χορτάσει η γη.
14. Ο Κύριος βλαστάνει από τη γη χόρτο για τα φυτοφάγα ζώα και χλοερή βλάστηση για την εξυπηρέτηση του άνθρωπου,
15. ώστε να παράγεται από τη γη ο σίτος, ο οίνος που ευφραίνει τον άνθρωπο, το λάδι που τρώμε και ιλαρύνει το πρόσωπο του άνθρωπου και ο άρτος που στηρίζει την καρδιά του.
16. Θα χορτάσουν από τα ύδατα τα δένδρα της υπαίθρου και οι πελώριοι κέδροι του Λιβάνου, οι αυτοφυείς και θεόρατοι.
17. Στα κλαδιά των δένδρων μικρά πουλιά στήνουν τις φωλιές τους και πιο επάνω απ’ αυτά έχει στήσει τη φωλιά του ο ερωδιός.
18. Τα υψηλά βουνά όρισε ο Κύριος ως τόπον διαμονής για τα ελάφια και τα πετρώδη μέρη ως καταφύγιο των λαγών.
19. Ο Κύριος έκαμε την σελήνη για τον προσδιορισμό των εποχών ο δε ήλιος γνωρίζει το σημείο στο όποιο θα βασιλέψει.
 20. Συ, Κύριε, φέρνεις το σκότος και γίνεται νύχτα. Στη διάρκεια της τριγυρίζουν στα δάση τα άγρια θηρία ζητώντας τροφή.
21. Τα μικρά λιονταράκια αρπάζοντας την τροφή τους βρυχώνται και αυτός ο βρυχηθμός τους είναι δέησης προς τον Θεό, για την τροφή τους.
 22. Όταν ο ήλιος ανατείλει τα θηρία συγκεντρώνονται στις σπηλιές τους για να κοιμηθούν.
23. Τότε εξέρχεται ο άνθρωπος στο έργο του και θ' ασχοληθεί με τις εργασίες του μέχρι το εσπέρας. 24. Πόσο μεγαλειώδη είναι τα έργα σου Κύριε! Όλα τα έκανες με σοφία, η γη είναι γεμάτη από τα πολυάριθμα κτίσματα Σου.
25. Να και αυτή η θάλασσα εκτείνεται ενώπιον μας μεγάλη σε μήκος και πλάτος. Εκεί υπάρχουν αναρίθμητα ψάρια τα οποία διολισθαίνουν στα νερά, μικρά και μεγάλα κήτη.
26. Εκεί πλοία διαπλέουν και διασχίζουν την θάλασσα, εκεί ζει το μεγάλο θαλάσσιο κήτος το όποιο έπλασες Συ τόσο ισχυρό, ώστε να παίζει με τη θάλασσα.
27. Όλα τα ζώα αυτά τα χερσαία και τα θαλάσσια από Σένα περιμένουν να τα δώσεις την τροφή τους στην κατάλληλη ώρα.
28. Όταν Συ δώσεις αυτήν, αυτά θα τρέξουν να την πάρουν. Όταν ανοίξεις την παλάμη της χειρός Σου ολόκληρο το Σύμπαν θα γεμίσει από αγαθά.
29. Όταν όμως αποστρέψεις το πρόσωπο Σου θα καταληφθούν από τρόμο. Τους αφαιρείς την ζωτική πνοή και πεθαίνουν και επιστρέφουν στο χώμα από το όποιο πλάσθηκαν.
30. Αποστέλλεις σ' αυτά το ζωτικό Σου πνεύμα και αναδημιουργούνται και έτσι ανακαινίζεις όλη τη γη.
31.Νάναι η δόξα σου Κύριε αιώνια! Χαίρεται ο Κύριος για τα δικά του έργα.
32. Ο Κύριος αυτός είναι τόσο ισχυρός, ώστε με ένα Του βλέμμα που ρίχνει στη γη την κάνει να τρέμει, αγγίζει μόνο τα βουνά και εκείνα πυρακτώνονται και βγάζουν καπνούς.
 33. Θα ψάλλω εφ' όσον ζω την δόξα του Κυρίου και θα υμνώ το Θεό μου όσο θα υπάρχω.
 34. Θα τέρπομαι όσες φορές θα σκέπτομαι Αυτόν και θα ευφραίνομαι δοξολογώντας τον Κύριο.
 35. Είθε να μην υπάρχουν οι αμαρτωλοί στη γη και οι άνομοι να εξαφανισθούν τελείως. Δοξολόγει, λοιπόν, ω ψυχή μου τον Κύριο.

Ψαλμοί του Δαυίδ

Ό Μέγας Βασίλειος λέγει ότι είναι καλύτερο να σταματήση ο ήλιος την τροχιά του, παρά να παραμένει το Ψαλτήριο αδιάβαστο στα σπίτια των Χριστιανών. Όπως ο ήλιος είναι ο μεγαλύτερος αστέρας ανάμεσα στους άλλους, έτσι και το Ψαλτήριο είναι το μεγαλύτερο ανάμεσα στα άλλα θεόπνευστα βιβλία......
Γέρων Κλεόπας.

Ψαλμὸς Γ’

Η χρήση των Ψαλμών από τον γέροντα Παίσιο Ψαλμὸς 3ος Για να φύγει η κακία από τους ανθρώπους, για να μη βασανίζουν άδικα τους συνανθρώπους τους.

Κείμενον

2 Κύριε, τί ἐπληθύνθησαν οἱ θλίβοντές με; Πολλοὶ ἐπανίστανται ἐπ’ ἐμέ· 3 πολλοὶ λέγουσι τῇ ψυχῇ μου· οὐκ ἔστι σωτηρία αὐτῷ ἐν τῷ Θεῷ αὐτοῦ. (διάψαλμα) 4 Σὺ δέ, Κύριε, ἀντιλήπτωρ μου εἶ, δόξα μου καὶ ὑψῶν τὴν κεφαλήν μου. 5 Φωνῇ μου πρὸς Κύριον ἐκέκραξα, καὶ ἐπήκουσέ μου ἐξ ὄρους ἁγίου αὐτοῦ. 6 Ἐγὼ δὲ ἐκοιμήθην καὶ ὕπνωσα· ἐξηγέρθην, ὅτι Κύριος ἀντιλήψεταί μου. (διάψαλμα) 7 Οὐ φοβηθήσομαι ἀπὸ μυριάδων λαοῦ τῶν κύκλῳ συνεπιτεθεμένων μοι. 8 Ἀνάστα, Κύριε, σῶσόν με, ὁ Θεός μου, ὅτι σὺ ἐπάταξας πάντας τοὺς ἐχθραίνοντάς μοι ματαίως, ὀδόντας ἁμαρτωλῶν συνέτριψας. 9 Τοῦ Κυρίου ἡ σωτηρία, καὶ ἐπὶ τὸν λαόν σου ἡ εὐλογία σου.

Ἑρμηνευτικὴ ἀπόδοσις

2 Κύριε, εἰς πόσον μέγα καὶ δυσεξαρίθμητον πλῆθος ηὐξήθησαν οἱ ἐχθροὶ ποὺ μὲ θλίβουν! Πολλοὶ ἐπανεστάτησαν κατ’ ἐμοῦ καὶ μὲ πολεμοῦν. 3 Πολλοὶ λέγουν διὰ τὴν ψυχὴν καὶ τὴν ὕπαρξίν μου: Δὲν ὑπάρχει δι’ αὐτὸν σωτηρία, διότι ὁ Θεός του τὸν ἐγκατέλιπε καὶ ματαίως ἐλπίζει εἰς αὐτόν. 4 Σὺ ὅμως, Κύριε, εἶσαι βοηθός μου καὶ προστάτης μου. Σὺ θὰ μὲ δοξάσῃς καὶ πάλιν καὶ θὰ σηκώσῃς ὑψηλὰ τὴν κεφαλήν μου, τὴν ὁποίαν τώρα ἐντροπιασμένος ἔχω σκυμμένην πρὸς τὰ κάτω. 5 Πολλὰς εἰς τὸ παρελθὸν φορὰς μὲ φωνὴν ἰσχυρὰν ἐφώναξα πρὸς τὸν Κύριον ζητῶν τὴν βοήθειάν του καὶ μὲ ἤκουσεν ἀπὸ τὸ ὄρος Σιών, ὅπου φυλάσσεται ἡ κιβωτὸς τῆς Διαθήκης του καὶ ἔγινε δι’ αὐτὸ ἅγιον τὸ κατοικητήριόν του. 6 Ὡς ἐκ τούτου καὶ εἰς τὰς δυσκόλους αὐτὰς τοῦ παρόντος στιγμὰς δὲν ἔχασα τὸ θάρρος καὶ τὴν εἰρήνην μου, ἀλλὰ μολονότι μὲ ἔχουν κυκλώσει τόσοι ἐχθροί, ἐκοιμήθην κατὰ τὴν νύκτα ἥσυχος καὶ ἔπεσα εἰς ὕπνον ἤρεμον καὶ βαθύν. Ἐσηκώθην δὲ τὸ πρωΐ γεμᾶτος θάρρος καὶ ἐλπίδα, διότι ὁ Κύριος θὰ μὲ βοηθήσῃ καὶ θὰ μὲ προστατεύσῃ. 7 Ὄχι· δὲν θὰ φοβηθῶ ἀπὸ ἀναρίθμητα πλήθη λαοῦ, ποὺ μὲ ἔχουν κυκλώσει, καὶ ἀπὸ πᾶσαν διεύθυνσιν ἐπιτίθενται ὅλοι μαζὶ κατ’ ἐμοῦ. 8 Σήκω ἐπάνω, Κύριε, καὶ σπεῦσον κατὰ τῶν ἐχθρῶν μου. Σῶσε με, ὦ Θεέ μου· διότι εἶμαι βέβαιος ὅτι Σὺ θὰ πατάξῃς ὅλους αὐτοὺς ποὺ μὲ ἐχθρεύονται χωρὶς λόγον καὶ αἰτίαν. Σὺ θὰ συντρίψῃς τὰ δόντια τῶν ἁμαρτωλῶν, ποὺ ὡς θηρία ἄγρια ἔρχονται νὰ μὲ κατασπαράξουν καὶ μὲ καταφάγουν. 9 Ἀπὸ τὸν Κύριον θὰ μοῦ δοθῇ ἡ σωτηρία, καὶ εἰς ἐκείνους, Κύριε, οἱ ὁποῖοι σὲ φοβοῦνται καὶ εἶναι ἰδικός σου λαός, θὰ ἔλθῃ ἡ εὐλογία σου.

Τὸ Ψαλτήριον τοῦ Προφήτου καὶ Βασιλέως Δαυΐδ, μετὰ συντόμου ἑρμηνείας ὑπὸ Παν. Ν. Τρεμπέλα.

Ἔκδοσις εἰκοστὴ ὀγδόη. Ἀδελφότης Θεολόγων «Ὁ Σωτήρ». Ἀθῆναι 2009.

Ψαλμὸς Β’

Η χρήση των Ψαλμών από τον γέροντα Παίσιο Ψαλμὸς Β’ Για να δώσει φώτιση ο Θεός σε αυτούς που πηγαίνουν σε συνέδρια.
Κείμενον
1 Ἱνατί ἐφρύαξαν ἔθνη, καὶ λαοὶ ἐμελέτησαν κενά;
2 Παρέστησαν οἱ βασιλεῖς τῆς γῆς, καὶ οἱ ἄρχοντες συνήχθησαν ἐπὶ τὸ αὐτὸ κατὰ τοῦ Κυρίου καὶ κατὰ τοῦ χριστοῦ αὐτοῦ.
3 Διαρρήξωμεν τοὺς δεσμοὺς αὐτῶν καὶ ἀπορρίψωμεν ἀφ’ ἡμῶν τὸν ζυγὸν αὐτῶν.
4 Ὁ κατοικῶν ἐν οὐρανοῖς ἐκγελάσεται αὐτούς, καὶ ὁ Κύριος ἐκμυκτηριεῖ αὐτούς.
5 Τότε λαλήσει πρὸς αὐτοὺς ἐν ὀργῇ αὐτοῦ καὶ ἐν τῷ θυμῷ αὐτοῦ ταράξει αὐτούς.
6 Ἐγὼ δὲ κατεστάθην βασιλεὺς ὑπ’ αὐτοῦ ἐπὶ Σιὼν ὄρος τὸ ἅγιον αὐτοῦ,
7 διαγγέλλων τὸ πρόσταγμα Κυρίου. Κύριος εἶπε πρός με· υἱός μου εἶ σύ, ἐγὼ σήμερον γεγέννηκά σε.
8 Αἴτησαι παρ’ ἐμοῦ, καὶ δώσω σοι ἔθνη τὴν κληρονομίαν σου καὶ τὴν κατάσχεσίν του τὰ πέρατα τῆς γῆς.
9 Ποιμανεῖς αὐτοὺς ἐν ράβδῳ σιδηρᾷ, ὡς σκεύη κεραμέως συντρίψεις αὐτούς.
10 Καὶ νῦν, βασιλεῖς, σύνετε, παιδεύθητε, πάντες οἱ κρίνοντες τὴν γῆν.
11 Δουλεύσατε τῷ Κυρίῳ ἐν φόβῳ καὶ ἀγαλλιᾶσθε αὐτῷ ἐν τρόμῳ.
12 Δράξασθε παιδείας, μή ποτε ὀργισθῇ Κύριος καὶ ἀπολεῖσθε ἐξ ὁδοῦ δικαίας.
13 Ὅταν ἐκκαυθῇ ἐν τάχει ὁ θυμὸς αὐτοῦ, μακάριοι πάντες οἱ πεποιθότες ἐπ’ αὐτῷ.


Ἑρμηνευτικὴ ἀπόδοσις
1 Τί παράπονον ἔχουν καὶ ποίαν ὠφέλειαν περιμένουν οἱ ἐθνικοὶ καὶ εἰδωλολάτραι, αὐτοί, ποὺ σὰν ἵπποι ἀχαλίνωτοι καὶ ἀτίθασοι ἀνεστατώθησαν καὶ ἀφηνίασαν, διατί δὲ καὶ οἱ λαοὶ αὐτοὶ συνέλαβαν σχέδια ἀνόητα καὶ μωρά;
2 Ἐστάθησαν εἰς ἀπειλητικὴν παράταξιν οἱ βασιλεῖς τῆς γῆς καὶ συνηθροίσθησαν οἱ ἄρχοντες ἀπὸ συμφώνου καὶ εἰς τὸν αὐτὸν τόπον κατὰ τοῦ κυριάρχου τῶν πάντων Θεοῦ καὶ κατ’ ἐκείνου τὸν ὁποῖον Αὐτὸς ὁ ἴδιος ἔχρισε προφήτην καὶ ἀρχιερέα καὶ βασιλέα.
3 Τὸ ἐπαναστατικόν των σύνθημα ὑπῆρξε τοῦτο: Ἂς σπάσωμεν τοὺς δεσμοὺς τῆς ὑποτελείας μας πρὸς τὸν Κύριον καὶ πρὸς τὸν Χριστόν του καὶ ἂς ἀποτινάξωμεν μακρὰν ἀπὸ ἐπάνω μας τὸν ζυγὸν καὶ τῶν δύο. Ἂς καταλύσωμεν τὴν κυριαρχίαν των καὶ ἂς ἐκμηδενίσωμεν τὸ κράτος των.
4 Ἀλλ’ αὐτός, ποὺ κατοικεῖ εἰς τοὺς οὐρανούς, θὰ γελάσῃ περιφρονητικῶς εἰς βάρος των καὶ ὁ Κύριος θὰ τοὺς περιπαίξῃ καὶ θὰ τοὺς χλευάσῃ.
5 Γρήγορα δὲ μὲ ἀγανάκτησιν θὰ ὁμιλήσῃ πρὸς αὐτοὺς καὶ μὲ τὴν τρομερὰν ἔκρηξιν τοῦ θυμοῦ του θὰ τοὺς συνταράξῃ.
6 Ἐγὼ δὲ ὁ Χριστὸς τοῦ Κυρίου παρὰ τὰς ἀντιδράσεις τῶν ἀσεβῶν ἐγκατεστάθην καὶ ἐνεθρονίσθην ὑπὸ τοῦ Κυρίου βασιλεὺς εἰς τὸ ὄρος τὸ ἅγιον τῆς Σιών, εἰς τὴν πόλιν Ἱερουσαλήμ,
7 διὰ νὰ ἐξαγγέλω καὶ νὰ κηρύττω τὸ πρόσταγμα τοῦ Κυρίου. Ἰδοὺ δὲ καὶ τὸ πρόσταγμά του μὲ τὸ ὁποῖον μὲ ἀνεβίβασεν ἐπὶ τοῦ θρόνου μου: Ὁ Κύριος εἶπε πρὸς ἐμέ· Υἱός μου, τὸν ὁποῖον ἐκ τῆς οὐσίας μου ἀϊδίως ἐγέννησα, εἶσαι Σύ. Ἐγὼ σὲ ἐγέννησα σήμερον, ὅτε ἀνέστησα ἐκ τοῦ τάφου καὶ ἐδόξασα τὴν ἀνθρωπίνην φύσιν τὴν ὁποίαν ὑπερφυσικῶς, ἐκ Πνεύματος Ἁγίου καὶ Μαρίας τῆς Παρθένου, σοῦ ἔδωκα.
8 Ζήτησε ἀπὸ ἐμὲ καὶ θὰ σοῦ δώσω ὡς κληρονομίαν ὅλα τὰ ἔθνη καὶ θὰ θέσω ὑπὸ τὴν ἀπόλυτον κυριαρχίαν σου ὅλην τὴν γῆν μέχρι τῶν ἄκρων καὶ τῶν περάτων αὐτῆς.
9 Θὰ τοὺς κυβερνήσῃς μὲ ράβδον σιδερένιαν καὶ ἄθραυστον, καὶ ὅλους ἐκείνους ποὺ θὰ ἀνθίστανται εἰς σέ, θὰ τοὺς συντρίψῃς μὲ τόσην εὐκολίαν, σὰν νὰ ἦσαν ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ εὔθραυστα ἀγγεῖα ποὺ ἀπὸ πηλὸν κατασκευάζει ὁ κεραμεύς.
10 Καὶ ἀφοῦ τόσον εὔκολα θὰ συντριβῇ κάθε ἀντίστασίς σας, βάλετε ἐγκαίρως γνῶσιν καὶ συνετίσθητε, ὦ βασιλεῖς· παιδαγωγήθητε ἀπὸ τὰ παθήματά σας καὶ γίνετε φρόνιμοι ὅλοι οἱ ἄρχοντες ποὺ κρίνετε καὶ δικάζετε τοὺς λαοὺς τῆς γῆς.
11 Διὰ τῆς εὐλαβοῦς τηρήσεως τῶν θείων ἐντολῶν δουλεύσατε μὲ φόβον καὶ σεβασμὸν τὸν Κύριον καὶ δοκιμάσατε τὴν εἰρήνην καὶ ἀγαλλίασιν ποὺ γεννᾷ εἰς τὰς καρδίας ὁ τρόμος, μήπως διὰ τῆς ἁμαρτίας ἐξοργίσητε τὸν Κύριον.
12 Σπεύσατε μὲ ὅλην σας τὴν δύναμιν νὰ ἐγκολπωθῆτε καὶ νὰ κρατήσητε στερεὰ τὴν σύνεσιν καὶ φρόνησιν, τὴν ὁποίαν χαρίζει ἡ θεία διδασκαλία τοῦ Υἱοῦ, μήπως ὀργισθῇ ἐναντίον σας ὁ Κύριος καὶ καταντήσετε εἰς τὸν ὄλεθρον, ὁ οποῖος ἐπιφυλάσσεται εἰς τοὺς ἀπομακρυνομένους ἐκ τῆς εὐθείας ὁδοῦ τῆς ἀρετῆς.
13 Ἐντὸς ὀλίγου θὰ ἀνάψῃ ὡς κάμινος ὁ θυμὸς τοῦ Κυρίου, καὶ τότε μακάριοι θὰ εἶναι ὅλοι ὅσοι θὰ ἔχουν στηριγμένην τὴν ἐλπίδα καὶ πεποίθησίν των εἰς αὐτόν.

Τὸ Ψαλτήριον τοῦ Προφήτου καὶ Βασιλέως Δαυΐδ,μετὰ συντόμου ἑρμηνείας
ὑπὸ Παν. Ν. Τρεμπέλα.
Ἔκδοσις:Ἀδελφότης Θεολόγων «Ὁ Σωτήρ».

Ψαλμός 1

Η χρήση των Ψαλμών από τον γέροντα Παίσιο

1ος Όταν φυτεύουν δέντρα ή αμπέλι, για να καρποφορήσουν.

Κείμενο
1 Μακάριος ἀνήρ, ὃς οὐκ ἐπορεύθη ἐν βουλῇ ἀσεβῶν καὶ ἐν ὁδῷ ἁμαρτωλῶν οὐκ ἔστη καὶ ἐπὶ καθέδρᾳ λοιμῶν οὐκ ἐκάθισεν.
2 ἀλλ᾿ ἤ ἐν τῷ νόμῳ Κυρίου τὸ θέλημα αὐτοῦ, καὶ ἐν τῷ νόμῳ αὐτοῦ μελετήσει ἡμέρας καὶ νυκτός.
3 καὶ ἔσται ὡς τὸ ξύλον τὸ πεφυτευμένον παρὰ τὰς διεξόδους τῶν ὑδάτων, ὃ τὸν καρπὸν αὐτοῦ δώσει ἐν καιρῷ αὐτοῦ, καὶ τὸ φύλλον αὐτοῦ οὐκ ἀποῤῥυήσεται· καὶ πάντα, ὅσα ἂν ποιῇ, κατευοδωθήσεται.
4 οὐχ οὕτως οἱ ἀσεβεῖς, οὐχ οὕτως, ἀλλ᾿ ἢ ὡσεὶ χνοῦς, ὃν ἐκρίπτει ὁ ἄνεμος ἀπὸ προσώπου τῆς γῆς.
5 διὰ τοῦτο οὐκ ἀναστήσονται ἀσεβεῖς ἐν κρίσει, οὐδὲ ἁμαρτωλοὶ ἐν βουλῇ δικαίων·
6 ὅτι γινώσκει Κύριος ὁδὸν δικαίων, καὶ ὁδὸς ἀσεβῶν ἀπολεῖται.


Ερμηνευτική απόδοση
1 Τρισευτυχισμένος και ευλογημένος από τον Θεόν είναι ο άνθρωπος εκείνος, που δεν επορεύθη ποτε δρόμον σύμφωνα με τας σκέψεις και τα θελήματα των ασεβών ανθρώπων και ούτε προς στιγμήν δεν εστάθη εκεί, όπου διέρχονται οι αμαρτωλοί, ούτε εκάθισε να λάβη μέρος εις συναναστροφάς ανθρώπων, που είναι διεφθαρμένοι και διαφθείρουν την κοινωνίαν.
2 Αλλ' εξ αντιθέτου με όλην του την καρδίαν έχει δώσει την θέλησίν του και την σκέψιν του στον νόμον του Κυρίου και τον Νόμον αυτόν θα μελετά ημέραν και νύκτα.
3 Αυτός θα ομοιάζη με το δένδρον που είναι φυτευμένον εις τα πλούσια τρεχούμενα νερά και το οποίον θα αποδώση τους ωρίμους καρπούς του εις τoν καταλληλον καιρόν, τα δε φύλλα του ποτέ δεν θα πέσουν. Έτσι και ο άνθρωπος ο αφοσιωμένος στον νόμον του Θεού. Όλα τα έργα, που θα επιχειρή, θα έχουν με την ευλογίαν του Θεού αίσιον πέρας.
4 Δεν θα συμβαίνη όμως το ίδιον και μέ, τους ασεβείς, όχι• αλλά αυτοί θα ομοιάζουν σαν το χνούδι, το οποίον παρασύρει ο άνεμος και το εξαφανίζει από το πρόσωπον της γης, από τα μάτια των ανθρώπων.
5 Δια τούτο, ηθικώς αδύνατοι και άτολμοι, οι ασεβείς δεν θα έχουν το σθένος να σταθούν όρθιοι ενώπιον του Κυρίου κατά την μέλλουσαν κρίσιν. Ούτε και οι αμαρτωλοί θα τολμήσουν, να παρουσιασθούν εις την σύναξιν των δικαίων.
6 Διότι ο Κύριος γνωρίζει τον δρόμον, την συμπεριφοράν και τα έργα των δικαίων και τους προστατεύει, ενώ οι ασεβείς εγκαταλείπονται από τον Θεόν, καταλήγουν εις την απώλειαν τα έργα των και αυτοί οι ίδιοι.

«Αὕτη ἡ ἡμέρα ἥν ἐποίησεν ὁ Κύριος· ἀγαλλιασώμεθα καί εὐφρανθῶμεν ἐν αὐτῇ» Ψαλμ. ριζ (117), 24

ΕΡΜΗΝΕΙΑ

«Αὐτή ἡ λαμπρά καί πανηγυρική ἡμέρα, καθ’ ἥν ἀνυψώθη ὁ Ἰσραήλ, πολύ δέ περισσότερον ἡ ἡμέρα τῆς ἀνυψώσεως τοῦ Μεσσίου, εἶναι ἡμέρα τήν ὀποίαν ἐποίησεν ὁ Κύριος. Ἄς χαρῶμεν καί ἄς εὐφρανθῶμεν κατ’ αὐτήν» ( Ἀπό τήν «Παλαιά Διαθήκη μετά συντόμου ἑρμηνείας», τόμος 10ος, ἔκδοση «Ο ΣΩΤΗΡ»).
ΣΧΟΛΙΟ
Οἱ Ψαλμοὶ δὲν εἶναι ἁπλῶς ὕμνοι δοξολογητικοί, μὲ τοὺς ὁποίους ὑμνολογοῦμε καὶ δοξάζομε τὸν Κύριο γιὰ τὰ μεγαλεῖα Του. Οὔτε εἶναι μόνο προσευχὲς καὶ ἱκεσίες, μὲ τὶς ὁποῖες ζητοῦμε τὸ ἔλεος, τὴν εὐμένεια καὶ τὴν βοήθειά Του. Μαζὶ μὲ αὐτὰ καὶ πάνω ἀπὸ αὐτὰ εἶναι καὶ προφητεῖες, ποὺ ἀναφέρονται στὸ Πρόσωπο καὶ τὸ ἔργο τοῦ Μεσσίου καὶ Λυτρωτοῦ τοῦ κόσμου.
Τέτοιοι Μεσσιακοι λεγόμενοι ψαλμοὶ ὑπάρχουν ἀρκετοὶ καὶ εἴτε ἀπό τὴν ἀρχὴ ὡς τὸ τέλος τους, εἴτε μὲ μερικοὺς στίχους τους ἀνοίγουν τὴν αὐλαία τοῦ χρόνου καὶ φέρνουν τὸ μέλλον στὸ παρόν. Μιλοῦν γιὰ ὅσα θὰ ἔκαμνε μὲ τὸν ἐρχομό Του στὴ γῆ μας ὁ Κύριος. Ἕνας ἀπό αὐτοὺς τοὺς Ψαλμοὺς εἶναι καὶ 117ος. Εἶναι ψαλμὸς γεμᾶτος λυρισμὸ καὶ παρακινεῖ τοὺς πιστοὺς νὰ δοξολογήσουν τὸν Κύριο γιὰ τήν λύτρωσι καὶ βοήθεια, ποὺ τοὺς χάρισε. «Αὕτη ἡ ἡμέρα ἣν ἐποίησεν ὁ Κύριος, ἀγαλλιασώμεθα καὶ εὐφρανθῶμεν ἐν αὐτῇ», φωνάζει μὲ ἐνθουσιασμὸ σ' ἕνα του στίχο ὁ θεόπνευστος ψαλμωδὸς του (Ψάλμ. ριζ' 24).
Ὁ στίχος αὐτός, ποὺ ἀκούεται καθ' ὅλη τὴν ἀναστάσιμη περίοδο στὴν Ἐκκλησία μας, ἀναφέρεται σὲ μιὰ ξεχωριστή μέρα τῆς ἱστορίας τῶν Ἰσραηλιτῶν. Εἴτε πρόκειται γιὰ τὴν ἡμέρα τῆς ἐπιστροφῆς ἀπό τὴν Βαβυλώνια αἰχμαλωσία, εἴτε γιὰ τὴν ἡμέρα τῆς θεμελιώσεως ἢ τῶν ἐγκαινίων τοῦ Ναοῦ τῶν Ἱεροσολύμων, ποὺ ἔγιναν ἐπί του Ἔσδρα.
Οἱ ἅγιοι Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μας ὅμως βλέπουν μέσα σ' αὐτὸν τὸν στίχο ἀναφορὰ στὸ πιὸ μεγάλο γεγονὸς τῆς ἱστορίας ὅλων τῶν ἀνθρώπων. Ποιὰ ἄλλη μέρα θὰ μποροῦσε νὰ εἶναι αὐτή, ἐρωτᾶ ὁ Μέγας Ἀθανάσιος, παρὰ «ἡ ἀναστάσιμός του Κυρίου ἡμέρα;... Σημαίνει δὲ λόγος τὴν ἀναστάσιμόν του Σωτῆρος ἡμῶν, τὴν γε ἐπώνυμον αὐτοῦ γενομένην δηλαδὴ Κυριακήν» (Ἐξηγ. εἰς ριζ' Ψάλμ)
Καὶ ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος συνδυάζει τὸν στίχον αὐτὸν μὲ τὸν προηγούμενον, ὅπου παρομοιάζεται ὁ Κύρος μὲ ἀκρογωνιαῖον λίθον ποὺ ἀπερρίφθη ἀπό τους οἰκοδόμους, τοὺς ἄρχοντας δηλαδὴ τῶν Ἑβραίων, καὶ βλέπει τὴν ἡμέρα αὐτὴ σὰν τὴν ἡμέρα της σωτηρίας μας ἀπό τὴν κατάπτωσιν τῆς ἁμαρτίας. Ἐρωτᾶ μάλιστα μὲ τὸν γνωστό του τρόπο: «Τί τῆς ἡμέρας ταύτης ἴσον;» Καμμιὰ δηλαδὴ ἡμέρα δὲν μπορεῖ νὰ συγκριθῇ ὡς πρὸς τὴν ἀξία καὶ σημασία μὲ αὐτήν, κατὰ τὴν ὁποία «καταλλαγὴ Θεοῦ πρὸς ἀνθρώπους ἐγένετο καὶ χρόνιος κατελύθη πόλεμος, καὶ Παράδεισος ἠνοίγη καὶ τὴν ἀρχαίαν ἀπελάβομεν πατρίδα» (Ὁμιλ. εἰς ρζ Ψαλμ.).
Δὲν χαρακτηρίζεται, ἡ μέρα αὐτή, τονίζει ὁ ἴδιος, ἁπλῶς ἀπό τὴν χρονικὴ διάρκεια ποὺ μεσολαβεῖ μεταξὺ ἀνατολῆς καὶ δύσεως τοῦ ἥλιου, ἀλλὰ ἀπό «τὰ κατορθώματα» ποὺ ἔγιναν σ' αὐτὴν μὲ τὸ παντοδύναμο χέρι τοῦ Κυρίου. Δὲν εἶναι δηλαδὴ μιὰ μέρα μέσα στὶς ἄλλες, ἢ σὰν ὅλες τὶς ἄλλες. Εἶναι μέρα ξεχωριστή. Εἶναι ἡ ἡμέρα τοῦ Κυρίου. Ἡ δική του ἡμέρα. Ἡ μέρα κατὰ τὴν ὁποία ἔλαμψαν καὶ ἀκτινοβόλησαν μὲ τὸ θεϊκὸ τους μεγαλεῖο ἡ ἀκατανίκητη δύναμι καὶ ἡ ἄπειρη ἀγάπη τοῦ μεγάλου Θεοῦ καὶ Σωτῆρος μας. Ἡ μέρα ποὺ κατενικήθη ὁ Διάβολος καὶ διαλύθηκαν, σὰν νὰ ἦταν ἱστὸς ἀράχνης, ὅλα τὰ ἔργα του ἀπό τὴν ὥρα τῆς πτώσεως τῶν πρωτοπλάστων καὶ ἑξῆς. Ἡ μέρα της θανατώσεως τοῦ θανάτου καὶ τῆς ἀνυψώσεως τοῦ ἀνθρωπίνου γένους. Ἡ μέρα ποὺ ὁ ὁλόλαμπρος ἥλιος τῆς εὐσπλαγχνίας τοῦ Κυρίου φώτισε καὶ θέρμανε τοὺς σκοτεινοὺς καὶ παγωμένους τάφους καὶ χάρισε ζωὴ στοὺς πεθαμέ¬νους ψυχικὰ καὶ σωματικὰ ἀνθρώπους. Ἡ μέρα ποὺ ἐμεῖς οἱ ἀνάξιοί τῆς θεϊκῆς ἀγάπης καὶ ἀχάριστοι ἄνθρωποι ἐγίναμε ἄξιοι νὰ θεωρηθοῦμε κληρονόμοι τῆς βασιλείας τοῦ Κυρίου, «συμπολῖται τῶν ἁγίων καὶ οἰκεῖοι τοῦ Θεοῦ» (Ἐφεσ, β' 19).
Αὐτὸ σημαίνει γιὰ μένα καὶ γιὰ σένα, ἀδελφέ μου, ἡ ἡμέρα ἐκείνη τοῦ Κυρίου, ἡ μία τῶν Σαββάτων, ἡ βασιλὶς καὶ κυρία». Καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, γιὰ τὸν ὁποῖο πρέπει νὰ γεμίζουν οἱ καρδιές μας μὲ ἀγαλλίασι καὶ εὐφροσύνη σ' αὐτὴ τὴν πανήγυρι τῶν πανηγύρεων».
Καὶ ἐπειδὴ τὸ νόημα αὐτῆς τῆς μεγάλης ἡμέρας τῆς λαμπροφόρου Ἀναστάσεως τοῦ Κυρίου εἶναι ἰδιαίτερα ἐξαιρετικὸ καὶ ἔχει ἀποφασιστικὴ σημασία γιὰ τὴ σωτηρία μας, γι' αὐτὸ καὶ ἡ Ἐκκλησία μας τὸ φέρνει συνεχῶς ἐμπρός μας ὅλο τὸ χρόνο. Τὴν πρώτη μέρα κάθε ἑβδομάδος τὴν ὀνομάζουμε ἀπὸ τότε Κυριακὴ καὶ ἀντηχοῦν διαρκῶς μέσα στοὺς Ναούς μας οἱ ἀναστάσιμοι ὕμνοι, πού μας ὑπενθυμίζουν τί μᾶς χάρισε μὲ τὴν Ἀνάστασί του ὁ Κύριος αὐτὴ τὴν ἡμέρα.
Μὲ πλημμυρισμένη λοιπὸν τὴν ὑπαρξί μας ἀπὸ εὐγνωμοσύνη πρὸς τὸν Νικητὴ τοῦ θανάτου καὶ μὲ ἀποστροφὴ πρὸς τὴν ἁμαρτία, ποὺ ἔφερε τὸν θάνατο, ἄς ἑορτάζωμε χαρμόσυνα καὶ θεάρεστα τὴν μέρα τῆς Ἀναστάσεως. Τώρα πιὰ ἔγιναν ὅλα καινούργια. Τώρα δὲν ἔχει θέσι ὁ παλαιὸς θρῆνος τοῦ θανάτου. Τώρα δὲν δικαιολογοῦνται ἡ ὀδύνη καὶ ἡ μαύρη ἀπελπισία γιὰ τὴν ἁμαρτία. Ἦλθε πλέον «ἡ ἡμέρα ἣν ἐποίησεν ὁ Κύριος. Ἀγαλλιασώμεθα καὶ εὐφρανθῶμεν ἐν αὐτῇ» ( Ἀπό τό περιοδικό «Ο ΣΩΤΗΡ», τόμος 1983, σ.317).
Οἱ Ψαλμοὶ δὲν εἶναι ἁπλῶς ὕμνοι δοξολογητικοί, μὲ τοὺς ὁποίους ὑμνολογοῦμε καὶ δοξάζομε τὸν Κύριο γιὰ τὰ μεγαλεῖα Του. Οὔτε εἶναι μόνο προσευχὲς καὶ ἱκεσίες, μὲ τὶς ὁποῖες ζητοῦμε τὸ ἔλεος, τὴν εὐμένεια καὶ τὴν βοήθειά Του. Μαζὶ μὲ αὐτὰ καὶ πάνω ἀπὸ αὐτὰ εἶναι καὶ προφητεῖες, ποὺ ἀναφέρονται στὸ Πρόσωπο καὶ τὸ ἔργο τοῦ Μεσσίου καὶ Λυτρωτοῦ τοῦ κόσμου.
Τέτοιοι Μεσσιακοι λεγόμενοι ψαλμοὶ ὑπάρχουν ἀρκετοὶ καὶ εἴτε ἀπό τὴν ἀρχὴ ὡς τὸ τέλος τους, εἴτε μὲ μερικοὺς στίχους τους ἀνοίγουν τὴν αὐλαία τοῦ χρόνου καὶ φέρνουν τὸ μέλλον στὸ παρόν. Μιλοῦν γιὰ ὅσα θὰ ἔκαμνε μὲ τὸν ἐρχομό Του στὴ γῆ μας ὁ Κύριος. Ἕνας ἀπό αὐτοὺς τοὺς Ψαλμοὺς εἶναι καὶ 117ος. Εἶναι ψαλμὸς γεμᾶτος λυρισμὸ καὶ παρακινεῖ τοὺς πιστοὺς νὰ δοξολογήσουν τὸν Κύριο γιὰ τήν λύτρωσι καὶ βοήθεια, ποὺ τοὺς χάρισε. «Αὕτη ἡ ἡμέρα ἣν ἐποίησεν ὁ Κύριος, ἀγαλλιασώμεθα καὶ εὐφρανθῶμεν ἐν αὐτῇ», φωνάζει μὲ ἐνθουσιασμὸ σ' ἕνα του στίχο ὁ θεόπνευστος ψαλμωδὸς του (Ψάλμ. ριζ' 24).
Ὁ στίχος αὐτός, ποὺ ἀκούεται καθ' ὅλη τὴν ἀναστάσιμη περίοδο στὴν Ἐκκλησία μας, ἀναφέρεται σὲ μιὰ ξεχωριστή μέρα τῆς ἱστορίας τῶν Ἰσραηλιτῶν. Εἴτε πρόκειται γιὰ τὴν ἡμέρα τῆς ἐπιστροφῆς ἀπό τὴν Βαβυλώνια αἰχμαλωσία, εἴτε γιὰ τὴν ἡμέρα τῆς θεμελιώσεως ἢ τῶν ἐγκαινίων τοῦ Ναοῦ τῶν Ἱεροσολύμων, ποὺ ἔγιναν ἐπί του Ἔσδρα.
Οἱ ἅγιοι Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μας ὅμως βλέπουν μέσα σ' αὐτὸν τὸν στίχο ἀναφορὰ στὸ πιὸ μεγάλο γεγονὸς τῆς ἱστορίας ὅλων τῶν ἀνθρώπων. Ποιὰ ἄλλη μέρα θὰ μποροῦσε νὰ εἶναι αὐτή, ἐρωτᾶ ὁ Μέγας Ἀθανάσιος, παρὰ «ἡ ἀναστάσιμός του Κυρίου ἡμέρα;... Σημαίνει δὲ λόγος τὴν ἀναστάσιμόν του Σωτῆρος ἡμῶν, τὴν γε ἐπώνυμον αὐτοῦ γενομένην δηλαδὴ Κυριακήν» (Ἐξηγ. εἰς ριζ' Ψάλμ)
Καὶ ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος συνδυάζει τὸν στίχον αὐτὸν μὲ τὸν προηγούμενον, ὅπου παρομοιάζεται ὁ Κύρος μὲ ἀκρογωνιαῖον λίθον ποὺ ἀπερρίφθη ἀπό τους οἰκοδόμους, τοὺς ἄρχοντας δηλαδὴ τῶν Ἑβραίων, καὶ βλέπει τὴν ἡμέρα αὐτὴ σὰν τὴν ἡμέρα της σωτηρίας μας ἀπό τὴν κατάπτωσιν τῆς ἁμαρτίας. Ἐρωτᾶ μάλιστα μὲ τὸν γνωστό του τρόπο: «Τί τῆς ἡμέρας ταύτης ἴσον;» Καμμιὰ δηλαδὴ ἡμέρα δὲν μπορεῖ νὰ συγκριθῇ ὡς πρὸς τὴν ἀξία καὶ σημασία μὲ αὐτήν, κατὰ τὴν ὁποία «καταλλαγὴ Θεοῦ πρὸς ἀνθρώπους ἐγένετο καὶ χρόνιος κατελύθη πόλεμος, καὶ Παράδεισος ἠνοίγη καὶ τὴν ἀρχαίαν ἀπελάβομεν πατρίδα» (Ὁμιλ. εἰς ρζ Ψαλμ.).
Δὲν χαρακτηρίζεται, ἡ μέρα αὐτή, τονίζει ὁ ἴδιος, ἁπλῶς ἀπό τὴν χρονικὴ διάρκεια ποὺ μεσολαβεῖ μεταξὺ ἀνατολῆς καὶ δύσεως τοῦ ἥλιου, ἀλλὰ ἀπό «τὰ κατορθώματα» ποὺ ἔγιναν σ' αὐτὴν μὲ τὸ παντοδύναμο χέρι τοῦ Κυρίου. Δὲν εἶναι δηλαδὴ μιὰ μέρα μέσα στὶς ἄλλες, ἢ σὰν ὅλες τὶς ἄλλες. Εἶναι μέρα ξεχωριστή. Εἶναι ἡ ἡμέρα τοῦ Κυρίου. Ἡ δική του ἡμέρα. Ἡ μέρα κατὰ τὴν ὁποία ἔλαμψαν καὶ ἀκτινοβόλησαν μὲ τὸ θεϊκὸ τους μεγαλεῖο ἡ ἀκατανίκητη δύναμι καὶ ἡ ἄπειρη ἀγάπη τοῦ μεγάλου Θεοῦ καὶ Σωτῆρος μας. Ἡ μέρα ποὺ κατενικήθη ὁ Διάβολος καὶ διαλύθηκαν, σὰν νὰ ἦταν ἱστὸς ἀράχνης, ὅλα τὰ ἔργα του ἀπό τὴν ὥρα τῆς πτώσεως τῶν πρωτοπλάστων καὶ ἑξῆς. Ἡ μέρα της θανατώσεως τοῦ θανάτου καὶ τῆς ἀνυψώσεως τοῦ ἀνθρωπίνου γένους. Ἡ μέρα ποὺ ὁ ὁλόλαμπρος ἥλιος τῆς εὐσπλαγχνίας τοῦ Κυρίου φώτισε καὶ θέρμανε τοὺς σκοτεινοὺς καὶ παγωμένους τάφους καὶ χάρισε ζωὴ στοὺς πεθαμέ¬νους ψυχικὰ καὶ σωματικὰ ἀνθρώπους. Ἡ μέρα ποὺ ἐμεῖς οἱ ἀνάξιοί τῆς θεϊκῆς ἀγάπης καὶ ἀχάριστοι ἄνθρωποι ἐγίναμε ἄξιοι νὰ θεωρηθοῦμε κληρονόμοι τῆς βασιλείας τοῦ Κυρίου, «συμπολῖται τῶν ἁγίων καὶ οἰκεῖοι τοῦ Θεοῦ» (Ἐφεσ, β' 19).
Αὐτὸ σημαίνει γιὰ μένα καὶ γιὰ σένα, ἀδελφέ μου, ἡ ἡμέρα ἐκείνη τοῦ Κυρίου, ἡ μία τῶν Σαββάτων, ἡ βασιλὶς καὶ κυρία». Καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, γιὰ τὸν ὁποῖο πρέπει νὰ γεμίζουν οἱ καρδιές μας μὲ ἀγαλλίασι καὶ εὐφροσύνη σ' αὐτὴ τὴν πανήγυρι τῶν πανηγύρεων».
Καὶ ἐπειδὴ τὸ νόημα αὐτῆς τῆς μεγάλης ἡμέρας τῆς λαμπροφόρου Ἀναστάσεως τοῦ Κυρίου εἶναι ἰδιαίτερα ἐξαιρετικὸ καὶ ἔχει ἀποφασιστικὴ σημασία γιὰ τὴ σωτηρία μας, γι' αὐτὸ καὶ ἡ Ἐκκλησία μας τὸ φέρνει συνεχῶς ἐμπρός μας ὅλο τὸ χρόνο. Τὴν πρώτη μέρα κάθε ἑβδομάδος τὴν ὀνομάζουμε ἀπὸ τότε Κυριακὴ καὶ ἀντηχοῦν διαρκῶς μέσα στοὺς Ναούς μας οἱ ἀναστάσιμοι ὕμνοι, πού μας ὑπενθυμίζουν τί μᾶς χάρισε μὲ τὴν Ἀνάστασί του ὁ Κύριος αὐτὴ τὴν ἡμέρα.
Μὲ πλημμυρισμένη λοιπὸν τὴν ὑπαρξί μας ἀπὸ εὐγνωμοσύνη πρὸς τὸν Νικητὴ τοῦ θανάτου καὶ μὲ ἀποστροφὴ πρὸς τὴν ἁμαρτία, ποὺ ἔφερε τὸν θάνατο, ἄς ἑορτάζωμε χαρμόσυνα καὶ θεάρεστα τὴν μέρα τῆς Ἀναστάσεως. Τώρα πιὰ ἔγιναν ὅλα καινούργια. Τώρα δὲν ἔχει θέσι ὁ παλαιὸς θρῆνος τοῦ θανάτου. Τώρα δὲν δικαιολογοῦνται ἡ ὀδύνη καὶ ἡ μαύρη ἀπελπισία γιὰ τὴν ἁμαρτία. Ἦλθε πλέον «ἡ ἡμέρα ἣν ἐποίησεν ὁ Κύριος. Ἀγαλλιασώμεθα καὶ εὐφρανθῶμεν ἐν αὐτῇ»

( Ἀπό τό περιοδικό «Ο ΣΩΤΗΡ», τόμος 1983, σ.317).

Με την ανάγνωση του Ψαλτηρίου τι μας συμβουλεύουν οι άγιοι πατέρες;

Όλοι συστήνουν όχι μόνο την τακτική ανάγνωση άλλα, αν είναι δυνατό, και την αποστήθιση του Ψαλτηρίου, επισημαίνοντας τη μεγάλη ωφέλεια της ψυχής απ' αυτό. Παραθέτω ενδεικτικά, από τις πολλές, την παραίνεση του οσίου Εφραίμ του Σύρου: «Οι Ψαλμοί να βρίσκονται πάντα στα χείλη σου. Ο Θεός, όταν Τον επικαλείσαι με τους Ψαλμούς, διώχνει μακριά σου τους δαίμονες και σε φωτίζει. Με την ανάγνωση του Ψαλτηρίου αγιάζεται η ψυχή και αγνίζεται το σώμα. Ας μάθουμε, αδερφοί, να προσευχόμαστε με τους Ψαλμούς αδιάλειπτα, και όταν βρισκόμαστε στο σπίτι και όταν βαδίζουμε στο δρόμο και όταν πέφτουμε για ύπνο και Όταν σηκωνόμαστε για δουλειά.

Το Ψαλτή¬ριο είναι η χαρά των φίλων του Θεού. Διώχνει την αργολογία, μετριάζει το γέλιο, θυμίζει την Κρίση, ανεβάζει την ψυχή στον ουρανό. Όπου λέγονται οι Ψαλμοί με κατάνυξη, εκεί είναι και ο Θεός μαζί με τους αγγέλους Του».