Τρεις Ψάλτες που Έλαβαν Δώρο από τη Θεοτόκο

 

Τρεις Ψάλτες που Έλαβαν Δώρο από τη Θεοτόκο

Οι Άγιοι Ιωάννης Κουκουζέλης, Γρηγόριος ο Δομέστικος και Ρωμανός ο Μελωδός εορτάζουν όλοι την 1η Οκτωβρίου.

Η Υπεραγία Θεοτόκος εμφανίστηκε συχνά σε αγίους άνδρες που είχαν ανάγκη: άλλοτε για να τους ενθαρρύνει στον ασκητικό βίο, άλλοτε για να τους θεραπεύσει από ασθένειες ή για να τους αποκαλύψει κάποιο μυστήριο.

Δύο παρόμοια, θαυμαστά γεγονότα έλαβαν χώρα στη Μεγάλη Λαύρα του Αγίου Όρους.

Κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, την ώρα που ψαλλόταν ο Μέγα Ακάθιστος Ύμνος, ο Άγιος Ιωάννης Κουκουζέλης, κουρασμένος, κάθισε απέναντι από την εικόνα της Θεοτόκου. Καθώς καθόταν, αποκοιμήθηκε. Τότε ακριβώς, η Αγία και Πανάχραντη Μορφή εμφανίστηκε σε αυτόν μέσα σε ουράνιο φως και του είπε: «Χαίρε, Ιωάννη! Ψάλλε και μην σταματάς να ψάλλεις, και γι' αυτό δεν θα σε εγκαταλείψω». Λέγοντας αυτά, τοποθέτησε ένα χρυσό νόμισμα στο χέρι του Ιωάννη. Όταν εκείνος ξύπνησε, το χρυσό νόμισμα βρισκόταν ακόμη στο χέρι του. Έκτοτε, επιτελέστηκαν πολλά θαύματα τόσο από την εικόνα της Θεοτόκου όσο και από το χρυσό νόμισμα.

Το δεύτερο περιστατικό αφορούσε τον μοναχό Άγιο Γρηγόριο, ο οποίος, όπως και ο Ιωάννης Κουκουζέλης, ήταν ψάλτης. Ο Πατριάρχης Κάλλιστος είχε καθιερώσει, στη Θεία Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου, να ψάλλεται το «Επί Σοί χαίρει πάσα η κτίσις» αντί του «Άξιόν εστιν». Ο διάδοχός του, Πατριάρχης Φιλόθεος, κατάργησε αυτή τη ρύθμιση, επαναφέροντας το «Άξιόν εστιν» λόγω της συντομίας του. Ωστόσο, την παραμονή των Θεοφανείων, και παρουσία του Πατριάρχη Αλεξανδρείας Γρηγορίου, ο Άγιος Γρηγόριος έψαλλε το «Επί Σοί χαίρει πάσα η κτίσις». Αμέσως μετά, η Αγία και Πανάχραντη Μορφή εμφανίστηκε σε αυτόν και, όπως είχε πράξει και με τον Ιωάννη Κουκουζέλη, τοποθέτησε ένα χρυσό νόμισμα στο χέρι του. Του είπε: «Είμαι πολύ ευγνώμων για την ψαλμωδία σου προς τιμήν μου». Γι' αυτόν τον λόγο, καθιερώθηκε ώστε όλες οι Θείες Λειτουργίες του Αγίου Βασιλείου να περιλαμβάνουν εφεξής τον ύμνο «Επί Σοι χαίρει πάσα η κτίσις».

Ο Όσιος Ρωμανός ο Μελωδός

Ο Ρωμανός γεννήθηκε στην πόλη Έμεσα της Συρίας. Αρχικά υπηρέτησε ως νεωκόρος στη Βηρυτό και αργότερα στον καθεδρικό ναό της Κωνσταντινούπολης, επί εποχής του Πατριάρχη Ευθυμίου (490-504). Ο Ρωμανός δεν είχε μεγάλη μόρφωση ούτε γνώσεις ψαλτικής, γι' αυτό και χλευαζόταν από ορισμένους πιο μορφωμένους κληρικούς. Ο Άγιος Ρωμανός προσευχήθηκε με δάκρυα στην Υπεραγία Θεοτόκο, η οποία εμφανίστηκε σε όνειρο, του έδωσε έναν ειλητάριο (πάπυρο) και του είπε να το καταπιεί. Την επόμενη μέρα ήταν η εορτή της Γέννησης του Χριστού. Ο Ρωμανός πήρε τη θέση του ως ψάλτης στον άμβωνα και, με φωνή αγγελική, έψαλλε τον ύμνο «Η Παρθένος σήμερον». Όλοι έμειναν έκπληκτοι τόσο από το περιεχόμενο του ύμνου όσο και από την υπέροχη φωνή του ψάλτη. Έχοντας λάβει το ποιητικό χάρισμα από τη Θεοτόκο, ο Ρωμανός συνέθεσε πάνω από χίλια Κοντάκια. Ο Ρωμανός κοιμήθηκε εν Κυρίω ως διάκονος της Μεγάλης Εκκλησίας, της Αγίας Σοφίας, στην Κωνσταντινούπολη. Εντάχθηκε στις αγγελικές χορωδίες το έτος 510.

ΥΜΝΟΣ ΑΙΝΟΥ: Ο Όσιος Ρωμανός ο Μελωδός

Ο Άγιος Ρωμανός, εν μέσω της ακολουθίας,

Ανέβηκε στον άμβωνα

Και έψαλλε έναν θαυμαστό ύμνο

Με γλυκιά, αγγελική φωνή:

«Ἡ Παρθένος σήμερον, τὸν ὑπερούσιον τίκτει,

καὶ ἡ γῆ τὸ Σπήλαιον, τῷ ἀπροσίτῳ προσάγει.

Ἄγγελοι μετὰ Ποιμένων δοξολογοῦσι.

Μάγοι δὲ μετὰ ἀστέρος ὁδοιποροῦσι.

Δι᾿ ἡμᾶς γὰρ ἐγεννήθη, Παιδίον νέον,

ὁ πρὸ αἰώνων Θεός.».

Ακούγοντας αυτόν τον ύμνο, Όλοι πλημμύρισαν από χαρά·

Και στα πρόσωπα όλου του λαού Ζωγραφίστηκε μεγάλος θαυμασμός.

Δόξα στη Μητέρα του Θεού!Που εισακούει τις προσευχές με δάκρυα,

Και εκπληρώνει δοξασμένα Τα ικετευτικά αιτήματα των ευσεβών!

Από τον Άγιο Νικόλαο Βελιμίροβιτς