Άγιος Απόστολος Ματθαίος ο Ευαγγελιστής

Ο άγιος Απόστολος και Ευαγγελιστής Ματθαίος, γιος του Αλφαίου —γνωστός και ως Λευί—, ζούσε στην πόλη Καπερναούμ της Γαλιλαίας. Ήταν εύπορος άνθρωπος και ασκούσε το επάγγελμα του τελώνη, γι’ αυτό και η πλειονότητα των Ιουδαίων τον περιφρονούσε και τον απέφευγε. Μια μέρα, καθώς ο Κύριος Ιησούς περνούσε από την πόλη και ο Ματθαίος καθόταν στο τελωνείο του, Εκείνος του είπε: «Έλα, ακολούθησέ Με!». Ο Ματθαίος όχι μόνο άκουσε αυτά τα λόγια, αλλά εκείνα άγγιξαν και την καρδιά του. Έτσι, ο τελώνης εγκατέλειψε το τελωνείο του, ακολούθησε τον Χριστό και, αφήνοντας πίσω του τα πάντα, συγκαταλέχθηκε ανάμεσα στους Δώδεκα Μαθητές. Οι Γραμματείς και οι Φαρισαίοι σκανδαλίστηκαν επειδή ο Ιησούς δεν απέφευγε τους αμαρτωλούς και τους τελώνες, αλλά καθόταν και έτρωγε μαζί τους. Όταν ο Κύριος άκουσε τους ψιθύρους τους, τους είπε: «Δεν έχουν ανάγκη από γιατρό οι υγιείς, αλλά οι άρρωστοι. Δεν ήρθα να καλέσω τους δικαίους, αλλά τους αμαρτωλους σε μετάνοια».

Αφού έλαβε τη δύναμη του Αγίου Πνεύματος την ημέρα της Πεντηκοστής και απέκτησε θεϊκή σοφία, οι κατηχούμενοι και οι νεοφώτιστοι Χριστιανοί της Ιερουσαλήμ παρακάλεσαν τον Ματθαίο να καταγράψει για χάρη τους τα έργα και τις διδασκαλίες του Κυρίου κατά τη διάρκεια της επίγειας διακονίας Του. Έτσι, οκτώ χρόνια μετά την Ανάληψη του Χριστού, ικανοποίησε την κοινή τους επιθυμία και συνέγραψε το Ευαγγέλιο που φέρει το όνομά του, στην εβραϊκή (αραμαϊκή) διάλεκτο. Αργότερα, το κείμενο αυτό μεταφράστηκε στα ελληνικά από τον Απόστολο Ιάκωβο και αντιγράφηκε από τον Απόστολο Βαρθολομαίο. Ο δε Απόστολος Βαρνάβας ζήτησε από τον Απόστολο Μάρκο να τοποθετήσουν ένα αντίγραφο αυτού του Ευαγγελίου πάνω στο στήθος του κατά την ταφή του στην Κύπρο. Το αντίγραφο αυτό βρέθηκε αργότερα, κατά την αποκάλυψη των λειψάνων του Αποστόλου Βαρνάβα, και εκτέθηκε στο αυτοκρατορικό παλάτι στην Κωνσταντινούπολη. Μετά την αναχώρησή του από την Ιερουσαλήμ, ο Ματθαίος κήρυξε το χαρμόσυνο μήνυμα του Ευαγγελίου σε πολλές χώρες. Περιόδευσε σε όλη την Αιθιοπία (ορισμένοι αναφέρουν την Παρθία) —περιοχή που του έλαχε με κλήρο— και τη φώτισε με το φως της γνώσης του Ευαγγελίου. Τέλος, καθοδηγούμενος από το Άγιο Πνεύμα, έφτασε στη χώρα των ανθρωποφάγων. Εκεί εισήλθε σε μια πόλη γνωστή ως Μιρμένα και, αφού οδήγησε αρκετές ψυχές στον Χριστό, όρισε τον Πλάτωνα, τον συνοδοιπόρο του, ως επίσκοπό τους και ανήγειρε μια μικρή εκκλησία. Στη συνέχεια, ο Ματθαίος, αναζητώντας την ησυχία, ανέβηκε σε ένα βουνό όπου, με νηστεία και προσευχή, ικέτευε για τη μεταστροφή όλου του λαού, διαμένοντας για κάποιο διάστημα σε μια σπηλιά. Μετά από καιρό, ο Κύριος εμφανίστηκε σε αυτόν με τη μορφή νεαρού άνδρα, κρατώντας μια ράβδο στο δεξί Του χέρι, και τον χαιρέτησε. Δίνοντας τη ράβδο στον Ματθαίο, ο Κύριος του υπέδειξε να τη φυτέψει στην είσοδο της εκκλησίας που είχε χτίσει, εξηγώντας ότι αυτή θα μεταμορφωνόταν σε ένα ψηλό δέντρο με άφθονους καρπούς. Από τη ρίζα του θα ανέβλυζε μια πηγή νερού, χάρη στην οποία οι ανθρωποφάγοι —πλενόμενοι με αυτό και τρώγοντας από τους καρπούς— θα αποκτούσαν ευπρεπή εμφάνιση, θα απαλλάσσονταν από τις κτηνώδεις συνήθειές τους και θα γίνονταν άνθρωποι αγαθοί και πράοι.

Παίρνοντας τη ράβδο, ο Ματθαίος κατέβηκε από το βουνό και εκτέλεσε την εντολή που είχε λάβει. Καθώς κατευθυνόταν προς την εκκλησία που είχε ανεγείρει, η σύζυγος και ο γιος του Φουλβιανού, άρχοντα της πόλης εκείνης, δαιμονίστηκαν. Συναντώντας τον Απόστολο στον δρόμο, άρχισαν να φωνάζουν εναντίον του με άγριες, απειλητικές φωνές: «Ποιος σε έστειλε εδώ με αυτή τη ράβδο, για να μας καταστρέψεις;» Ο Απόστολος επέπληξε τα ακάθαρτα πνεύματα και τα εξόρκισε. Οι θεραπευθέντες έπεσαν μπροστά στον Απόστολο και, με πραότητα, τον ακολούθησαν. Ο Επίσκοπος Πλάτων, συνοδευόμενος από τον κλήρο του, βγήκε επίσης να τον προϋπαντήσει. Μόλις ο Ματθαίος φύτεψε τη ράβδο, το δέντρο αμέσως μεγάλωσε και το νερό άρχισε να αναβλύζει, παρουσία πλήθους κόσμου. Ο Απόστολος κήρυξε στον λαό στη γλώσσα τους και στη συνέχεια τους βάπτισε στα νερά της θαυματουργής πηγής. Όπως είχε υποσχεθεί ο Κύριος, όλοι οι ανθρωποφάγοι που βαπτίστηκαν έλαβαν όχι μόνο σωματική καθαρότητα, αλλά και εξαγνισμό και ομορφιά ψυχής, αποβάλλοντας τον «παλαιό άνθρωπο» και ενδυόμενοι τον Χριστό, τον «νέο άνθρωπο».

Μόλις πληροφορήθηκε τα γεγονότα, ο άρχοντας της Μιρμένας, Φουλβιανός, εξοργίστηκε με τον Απόστολο, καθώς ολόκληρη η πόλη προσχωρούσε σε αυτόν, εγκαταλείποντας τους θεούς της. Ο ηγεμόνας διέταξε τους πολεμιστές του να πιάσουν τον Ματθαίο, να τον ξαπλώσουν μπρούμυτα στο έδαφος και να καρφώσουν τα χέρια και τα πόδια του στο χώμα με καρφιά. Αφού έγινε αυτό, κατόπιν εντολής του τυράννου, οι υπηρέτες συγκέντρωσαν μεγάλη ποσότητα κλαδιών και ξύλων, έφεραν πίσσα και θειάφι, τα έριξαν πάνω στον άγιο Ματθαίο και έβαλαν φωτιά. Όμως, ενώ η φωτιά φούντωσε σε μεγάλη φλόγα και όλοι πίστευαν ότι ο Απόστολος του Χριστού είχε πλέον χαθεί μέσα σε αυτήν, ξαφνικά η φωτιά κόπασε και η φλόγα έσβησε· τότε φάνηκε ο άγιος Ματθαίος ζωντανός και αβλαβής, να δοξάζει τον Θεό. Ο Φουλβιανός, αρνούμενος να αναγνωρίσει τη δύναμη του Θεού σε όσα είχαν συμβεί —δηλαδή το γεγονός ότι ο κήρυκας του Χριστού διατηρήθηκε ζωντανός και αβλαβής μέσα από τη φωτιά—, διατύπωσε μια άδικη κατηγορία εναντίον του δικαίου, αποκαλώντας τον μάγο, και είπε: «Με μαγεία κατόρθωσε ο Ματθαίος να σβήσει τη φωτιά και να παραμείνει ζωντανός μέσα σε αυτήν!»

Τότε διέταξε να φέρουν κι άλλα ξύλα· περιέλουσαν τον Απόστολο με δελφινέλαιο, πίσσα και ρετσίνι, έβαλαν προσάναμμα από κάτω και άναψαν την πυρά. Επιπλέον, διέταξε να φέρουν δώδεκα από τα χρυσά είδωλά του, τα τοποθέτησε σε κύκλο γύρω από τη φωτιά και τα επικαλέστηκε, ζητώντας τη βοήθειά τους, ώστε με τη δύναμή τους ο Ματθαίος να μην μπορέσει να γλιτώσει από τις φλόγες, αλλά να γίνει στάχτη. Όμως ο Απόστολος, μέσα στη φωτιά, προσευχήθηκε στον Κύριο των Δυνάμεων να φανερώσει την ακατανίκητη δύναμή Του, να αποκαλύψει την αδυναμία των ειδωλολατρικών θεών και να καταισχύνει εκείνους που έθεταν την εμπιστοσύνη τους σε αυτούς. Ξαφνικά, η φλόγα της φωτιάς εκτινάχθηκε προς τα χρυσά είδωλα με έναν δυνατό κρότο, σαν βροντή, και αυτά έλιωσαν σαν το κερί από τη θερμότητα· πολλοί δε από τους απίστους που στέκονταν τριγύρω κάηκαν και εκείνοι. Από τα είδωλα που καίγονταν ξεπήδησε μια φλόγα σε σχήμα φιδιού, η οποία στράφηκε προς τον Φουλβιανό, απειλώντας τον τόσο έντονα, ώστε δεν μπορούσε ούτε να διαφύγει ούτε να σωθεί από τον κίνδυνο, μέχρι που, με ταπεινή ικεσία, παρακάλεσε τον Απόστολο να τον γλιτώσει από την καταστροφή. Ο Απόστολος επέπληξε τη φωτιά, οπότε αμέσως η φλόγα υποχώρησε και η μορφή του πύρινου φιδιού εξαφανίστηκε. Ο Φουλβιανός θέλησε να βγάλει τον Άγιο από τη φωτιά με τιμές, αλλά εκείνος, αφού προσευχήθηκε λέγοντας: «Κύριε, στα χέρια Σου παραδίδω την ψυχή μου!», αναχώρησε για την ουράνια δόξα.

Τότε ο άρχοντας τοποθέτησε τα τίμια λείψανα του Αποστόλου Ματθαίου σε μια χρυσή λάρνακα, έντυσε το σώμα του με πολυτελή ενδύματα και το μετέφερε στο παλάτι. Καθώς όμως ο άρχοντας δεν είχε ακόμη τέλεια πίστη, σφράγισε τα λείψανα σε ένα σιδερένιο κιβώτιο και το έριξε στη θάλασσα, λέγοντας στους αξιωματούχους του ότι, αν ο Ματθαίος σωθεί από τη θάλασσα όπως ακριβώς διαφυλάχθηκε μέσα στη φωτιά, τότε εκείνος θα εγκαταλείψει όλους τους θεούς του και θα λατρέψει τον Θεό των Χριστιανών. Λίγο μετά τη ρίψη των λειψάνων στη θάλασσα μέσα στη σιδερένια λάρνακα, ο Άγιος εμφανίστηκε τη νύχτα στον Επίσκοπο Πλάτωνα και του είπε: «Αύριο πήγαινε στην ακροθαλασσιά, ανατολικά από το παλάτι του ηγεμόνα, και παρέλαβε από εκεί τα λείψανά μου, τα οποία θα φτάσουν στη στεριά». Το πρωί, ο Επίσκοπος μετέβη στο υποδειχθέν σημείο συνοδευόμενος από πλήθος κόσμου και είδε τη λάρνακα να πλέει πάνω στα κύματα, οπότε ο λαός δόξασε τον Κύριο. Τότε προσήλθε ο ηγεμόνας μαζί με τους ευγενείς του, πίστεψε ακράδαντα στον Κύριο Ιησού Χριστό —ο οποίος είχε διαφυλάξει τον δούλο Του Ματθαίο— και, πέφτοντας μπροστά στα λείψανα του Αγίου, ζήτησε συγχώρεση, εκφράζοντας παράλληλα την ειλικρινή επιθυμία του να βαπτιστεί. Ο Επίσκοπος Πλάτων τον κατήχησε, τον βάπτισε και, κατόπιν θεϊκής εντολής, του έδωσε το όνομα Ματθαίος. Έχοντας λάβει το όνομα Ματθαίος, ο ηγεμόνας προσπάθησε να μιμηθεί τον Άγιο σε κάθε τι, καθαρίζοντας το βασίλειό του από τα είδωλα. Ο Απόστολος έδωσε επίσης εντολή, μέσω οράματος, στον Επίσκοπο Πλάτωνα να χειροτονήσει τον ηγεμόνα ιερέα και τον γιο του διάκονο, προλέγοντας ότι μετά από τρία χρόνια ο Επίσκοπος Πλάτων θα κοιμόταν εν Κυρίω και θα τον διαδεχόταν ο ηγεμόνας. Πράγματι, μετά από τρία χρόνια ο Επίσκοπος Πλάτων εξεδήμησε προς Κύριον και τη θέση του πήρε ο Επίσκοπος Ματθαίος, ο οποίος, αφού ποίμανε το ποίμνιο του Χριστού επί πολλά έτη, αναχώρησε και εκείνος προς τον Κύριο.