Πως μπορούμε να παίρνουμε το αντίδωρο και τι πρέπει να ξέρουμε γι΄ αυτό.

Ο Ιερός Καβάσιλας μας λέει: «Ο άρτος που διανέμεται ως αντίδωρο, έχει από πριν αγιασθεί, επειδή προσφέρθηκε στον Θεό. Όλοι οι εκκλησιαζόμενοι χριστιανοί τον δέχονται με ευλάβεια μέσα στην δεξιά κυρτή τους παλάμη και ασπάζονται το δεξί χέρι του Ιερέως που πριν από λίγο ακούμπησε και κομμάτιασε το πανάγιο Σώμα του Σωτήρος Χριστού. Επειδή αγιάσθηκε ολόκληρο, γιαυτό πιστεύεται από την Εκκλησία μας ότι το χέρι του λειτουργού μεταδίδει αυτόν τον αγιασμό σε όσους το αγγίζουν και το ασπάζονται»

Βασικά πράγματα που πρέπει να γνωρίζουμε για το αντίδωρο:

* Πρέπει να μοιράζεται μέσα σε ησυχία και τάξη

* Το παίρνουμε από το χέρι του Ιερέα και όχι από το παγκάρι

* Τοποθετούμε το δεξί μας χέρι πάνω στο αριστερό και με ανοιχτή την παλάμη

* Οι ιεροψάλτες ψάλλουν ύμνους κατά την διάρκεια της διανομής

* Πρέπει να είμαστε νηστικοί για να το φάμε.

* Το καταναλώνουμε όλο και δεν το πετάμε πουθενά.

* Μην ξεχνάμε ότι δίνεται αντί-δώρου δηλαδή αντί για το μεγάλο δώρο που είναι η Θεία Κοινωνία, αλλά και ως επιπλέον δώρο για αυτούς που κοινώνησαν

Πιο αναλυτικά (του π. Θεολόγου) :

α. Το αντίδωρο βγαίνει από τα πρόσφορα, που προσεκόμισαν και προσέφεραν οι πιστοί, προκειμένου να τελεσθεί η Θ. Λειτουργία. (γι' αυτό και η ονομασία "πρόσφορο", από το ρήμα προσφέρω). Το πρόσφορο ζυμώνεται με προσευχές και θυμιάματα και σφραγίζεται με τα σύμβολα του Χριστού μας ΙC XC ΝΙ ΚΑ. Γι' αυτό ήδη από την παρασκευή του ενέχει ευλογία, δεν είναι κοινός άρτος. Με το που προσφέρεται στο Άγιο Βήμα, αποκτά ακόμη μεγαλύτερο αγιασμό. Τελικά, αμέσως μετά τον Καθαγιασμό των Τιμίων Δώρων, όπου το τμήμα του προσφόρου, που προσκομίσθηκε στο Άγιο Δισκάριο και την Αγία Τράπεζα, έγινε Σώμα και Αίμα Χριστού, παίρνει ο Λειτουργός τα κάνιστρα με το Αντίδωρο ένα-ένα και τα υψώνει εμπρός από την Αγία Τράπεζα λέγοντας "Μέγα το Όνομα της Αγίας Τριάδος". Αυτό είναι μια προσομοίωση της πράξεως που προηγήθηκε στο "τα σα εκ των σων", όπου ο Λειτουργός ύψωσε και σχημάτισε στον αιθέρα το σχήμα του Τιμίου Σταυρού, δοξολογώντας ευγνωμονικά τον Πλαστουργό μας. Έτσι το Αντίδωρο αποκτά και μιά ακόμη ευλογία. Επίσης ορισμένοι Ιερείς λέγουν και μια άλλη σύντομη ευχή (όχι απαραίτητη - η ευλογία κατέρχεται με τη Δοξολόγηση του εν Τριάδι Προσκυνητού και Λατρευτού Θεού μας): "ευλόγησον, Κύριε, τους άρτους τούτους και τους εξ αυτών μεταλαμβάνοντας αγίασον". Ομοίως, άλλοι Λειτουργοί προσθέτουν έναν Θεομητορικό Ύμνο: "η το Χαίρε δι' Αγγέλου δεξαμένη και τεκούσα τον Κτίστην τον ίδιον, Παρθένε σώζε τους σε μεγαλύνοντας". Και κάπου συνάντησα έναν ευσεβέστατο Εφημέριο (σε χωριό των Καλαβρύτων) που λειτουργεί καθημερινώς! να λέει "η το Χαιρε δι' Αγγέλου δεξαμένη και τεκούσα τον Κτίστην τον ίδιον, Παρθένε Υπερένδοξε, Απειρόγαμε, Υπερευλογημένη, σώζε τους σε μεγαλύνοντας". Τούτο, πραγματικά, έχει τη θέση του, διότι το Αντίδωρο συμβολίζει το σώμα της Αειπαρθένου. Είναι τμήμα του προσφόρου, απ όπου προήλθε ο Αμνός του Θεού. Και άκουσα κάποτε ένα παιδάκι που κοινώνησε να προσέρχεται στο Αντίδωρο και να λέει, "μαμά, να πάρουμε τώρα και την Παναγία μας".

β. Καλό είναι το Αντίδωρο να υπάρχει σε ένα κάνιστρο κοντά σε όσους κοινωνούν, ώστε αμέσως μετά τη Θ.Μετάληψη να λαμβάνουν ένα κομμάτι και να σπογγίζουν τα χείλη και το στόμα τους.

γ. Μερικοί αποζητούν το λεγόμενο "Ύψωμα". Αυτό είναι Αντίδωρο, αλλά τέτοιο κομμάτι που να διατηρεί τη σφραγίδα του Κυρίου (IC XC ΝΙΚΑ) πάνω του. Και το θεωρούμε πιό τιμητικό. Το προσφέρει ο Ιερεύς σε όσους ήδη είχαν προσκομίσει πρόσφορο γιά την τέλεση της Θ. Λειτουργίας, ή σε όσους τιμώνται (πχ Δήμαρχος του τόπου) ή σε συγγενείς ανθρώπου, του οποίου τελούμε Μνημόσυνο, προς παρηγορίαν τους μεγαλυτέρα. Τούτο όμως δεν πρέπει να καταλήγει να γίνεται αφορμή παρεξηγήσεων. Ίδια είναι η ευλογία που παίρνουμε. Ακόμη και με τα ψίχουλα που απέμειναν στο κάνιστρο!! Κι' όσο πιο ευλαβική και κατανυκτική και ανώτερη και εύτακτη είναι η ψυχή μας, τόσο πιο πολύ ωφελούμεθα..

δ. Παίρνοντας το αντίδωρο από το χέρι του Ιερέα, συγχρόνως και επικοινωνούμε μαζί του. Τον προσεγγίζουμε. Εκείνος λουσμένος στην ιερότητα και τη θεϊκή Χάρη (και στον ιδρώτα συχνά, έναν ξεχωριστό ιδρώτα κατανύξεως) κι οι εκκλησιαζόμενοι, που μέχρι τώρα ήταν απέναντι, κάπως απόμακροι, να έρχονται και να τον εγγίζουν, σα να εγγίζουν τον ίδιο το Χριστό μας. Εκείνη τη στιγμή και ο Ιερέας θα δείξει μια διακριτική οικειότητα προς κάθε ψυχή της Ενορίας του, θα τους χαιρετήσει με το όνομά τους, θα τους ευχηθεί, θα στείλει χαιρετίσματα σε κάποιον κατάκοιτο της οικογενείας κοκ. Λιτά όμως. Και χωρίς διαχύσεις ή πληθωρικά χαμόγελα ή άσχετα θέματα και καθυστερήσεις. Μέσα στο κλίμα της Λειτουργίας!.

ε. Αρκετές φορές από τα πρόσφορα που έφεραν οι πιστοί περίσσεψαν πολλά. Είναι ευλογία αυτό. Δείχνει πόσο οι πιστοί συμμετέχουν στο μεγάλο γεγονός της Θ. Λειτουργίας. Οι Ιερείς κρατούν ωρισμένα, για να λειτουργήσουν ενδιαμέσως της εβδομάδος, και τα υπόλοιπα είναι επιτρεπτό να τα διοχετεύσουν σε σπίτια ευσεβών χριστιανών. Σκεφθείτε μάλιστα όταν υπάρχει πανηγύρι, πόσα περισσεύουν!.. Δεν είναι άτοπο να τα παραλάβουν οι πιστοί, αλλά πρέπει να παρατεθούν στο τραπέζι, όπου καθόμαστε κανονικά και κάνουμε προσευχή, τραπέζι οικογενείας, όπου όλα είναι ευλογημένα και ιερά, και έτσι το πρόσφορο, που το λαμβάνουμε ως ψωμί, προσθέτει στην ιερότητα του τραπεζιού μας. Υπάρχει και η περίπτωση να το φρυγανίσουμε λίγο, ώστε να διατηρηθεί και να το λαμβάνουμε με αγιασμό. Ομοίως και ευλογημένο τμήμα Αντιδώρου μπορούμε να φρυγανίζουμε (για να διατηρηθεί πολλές μέρες), ώστε να λαμβάνουμε το πρωί κατά την προσευχή μας.

Τι πρέπει να κάνουμε, όταν είμαστε πληγωμένοι…

Και κάνοντας έτσι, μη σκεφτείς αν σε συγχώρεσε, διότι αυτό δεν είναι τίποτε άλλο, παρά υπερηφάνεια, ενόχληση του νου, χάσιμο του καιρού και απάτη του διαβόλου, χρωματισμένη με διάφορες καλές προφάσεις. Γι’ αυτό, αφήνοντας τον εαυτό σου ελεύθερο στα ελεήμονα χέρια του Θεού, ακολούθησε την άσκησή σου, σαν να μην είχες πέσει. Και αν συμβεί εξ’ αιτίας της αδυναμίας σου να αμαρτήσεις πολλές φορές την ημέρα, κάνε αυτό που σου είπα όλες τις φορές, όχι με μικρότερη ελπίδα στον Θεό. Και κατηγορώντας περισσότερο τον εαυτό σου και μισώντας την αμαρτία περισσότερο, αγωνίσου να ζεις με μεγαλύτερη προφύλαξη.

Τό εὐχέλαιο

Τό εὐχέλαιο εἶναι ἕνα ἀπό τά μυστήρια τῆς Ἐκκλησίας, τό ὁποιο τελεῖται στόν ναό ἤ στο σπίτι γιά τήν ἴαση σωματικῶν καί ψυχικῶν ἀσθενειῶν.
Η ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΧΕΛΑΙΟΥ

Ἡ σύσταση τοῦ εὐχελαίου, ὅπως καί τῶν ὑπόλοιπων μυστηρίων, ἀνάγεται στήν Καινή Διαθήκη καί μάλιστα τήν Καθολική Ἐπιστολή Ἰακώβου: (κεφάλαιο ε´, στίχοι 14 -15).
Ἀσθενεῖ τις ἐν ὑμῖν; προσκαλεσάσθω τούς πρεσβυτέρους τῆς ἐκκλησίας καί προσευξάσθω ἐπ' αὐτόν ἀλείψαντες αὐτόν ἐλαίῳ ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ Κυρίου• καί ἡ εὐχή τῆς πίστεως σώσει τόν κάμνοντα καί ἐγερεῖ αὐτόν ὁ Κύριος• κἄν ἁμαρτίας ἤ πεποιηκώς, ἀφεθήσεται αὐτῷ. (ἀπόδοση στήν νεοελληνική)
Εἶναι κάποιος ἀπό σᾶς ἄρρωστος; Νά προσκαλέσει τούς πρεσβυτέρους τῆς ἐκκλησίας νά προσευχηθοῦν γι' αὐτόν καί νά τόν ἀλείψουν μέ λάδι, ἐπικαλούμενοι τό ὄνομα τοῦ Κυρίου. Καί ἡ προσευχή πού γίνεται μέ πίστη θά σώσει τόν ἄρρωστο• ὁ Κύριος θά τόν κάνει καλά. Κι ἄν ἔχει ἁμαρτίες, θά τοῦ τίς συγχωρέσει.

Περί μνημοσύνων

Τελευταῖα τείνει νὰ ἐπικρατήσει µιὰ συνήθεια ἰσοπεδώσεως τῆς Παραδόσεως. Ἔτσι εἴθισται ὁρισµένοι ἀπό τούς πιστούς µας κατὰ τὰ µνηµόσυνα τῶν κεκοιµηµένων τους νὰ µὴν προσκοµίζουν στὸ ναὸ κόλλυβα, ἀλλὰ ἀντὶ αὐτῶν κουλουράκια, πίτες καὶ διάφορα γλυκίσµατα. Ἀντὶ τοῦ ζυµωτοῦ προσφόρου νὰ προσκοµίζουν ἕτοιµα βιοµηχανοποιηµένα πρόσφορα. Ἀντὶ τοῦ προσφεροµένου κόκκινου οἴνου νὰ προσκοµίζουν λευκὸ οἶνο. Ἀντὶ τῆς πατερικῆς φιλανθρωπίας νὰ ἐµφανίζεται µιὰ τάση ἐπιδείξεως καὶ δωρεᾶς πρὸς σωµατεῖα καὶ ἱδρύµατα ὂχι µὲ σκοπὸ τὴ χριστιανικὴ βοήθεια.

Στὴν ἴδια σειρὰ τείνουν νὰ ξεχασθοῦν καὶ πολλὲς ἄλλες ἀκόµα παραδοσιακὲς συνήθειες, ὅπως: Συνεχεῖς µνηµονεύσεις τῶν κεκοιµηµένων κατὰ τὶς Θ. Λειτουργίες. Ψυχωφέλιµες ἐπισκέψεις στὰ κοιµητήρια ἀφ’ ἑνὸς µὲν γιὰ τὴ φιλοσόφηση τοῦ µυστηρίου τοῦ θανάτου καὶ ἀφ’ ἑτέρου γιὰ τὴν κοινωνία µετὰ τῶν κεκοιµηµένων µας. Προσφορὰ τῶν προσφόρων καθ’ ὃλην τὴν διάρκεια τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ἔτους καὶ ἰδιαιτέρως κατὰ τὰ ψυχοσάββατα. Δωρεὲς καὶ φιλανθρωπίες στὰ ἐκκλησιαστικὰ καθιδρύµατα καὶ τέλος τακτικὴ τέλεση θ. Λειτουργιῶν, Τρισαγίων καὶ προσευχῶν.

Συνηθίζεται σήµερα τὸ κόλλυβο νὰ ἀνατίθεται στὰ γραφεῖα µνηµοσύνων κι οἱ συγγενεῖς νὰ ἐφησυχάζουν ὃτι ἐκτελοῦν τὸ χρέος πρὸς τὸν κεκοιµηµένο τους. Οἱ ναοί, ὃταν τελοῦνται µνηµόσυνα, τείνουν νὰ µοιάσουν µὲ ἀνθόκηπους. Ὑπάρχει µιὰ συνήθεια Δυτικῆς προελεύσεως νὰ ὡραιοποιεῖται ὁ θάνατος ἢ µὲ ὁποιοδήποτε τρόπο νὰ περνᾷ ἀπαρατήρητος ἀπὸ τοὺς ζωντανοὺς ἀνθρώπους. Ἡ συνήθεια αὐτὴ τῶν µεγάλων στολισµῶν πρέπει νὰ περικοπεῖ καὶ νὰ ἐπικρατήσει τὸ πατερικὸ µέτρο. Εἰδικώτερα χρειάζεται µιὰ ἐπιστροφὴ στὴν παράδοση ποὺ συνίσταται στὴ γνώση τῶν τελουµένων κατὰ τὰ µνηµόσυνα καθὼς καὶ στὴν ὠφέλεια ποὺ πρέπει κι ἐπιβάλλεται νὰ κοµίζουν πρωτίστως οἱ µὲν κεκοιµηµένοι µας ἀπό αὐτά, δευτερευόντως δὲ καὶ οἱ ἐπιτελοῦντες αὐτά.

Στὰ παραπάνω πρέπει νὰ τονίσουµε καὶ τὴ σηµασία τῆς συµµετοχῆς τῶν συγγενῶν τῶν κεκοιµηµενων στὴ Θ. Εὐχαριστία, ἡ ὁποία συνδέεται ἄρρηκτα µὲ τὸ µυστήριο τῆς µετανοίας. Δυστυχῶς, συνηθίζεται σήµερα πολλοὶ ἀπό τούς πιστούς µας, ὅταν πρόκειται νὰ τελέσουν τὸ µνηµόσυνο συγγενῶν τους, νὰ µὴν προσέρχονται ἀπό νωρὶς στὸ ναό, ὅπου τελεῖται τὸ µνηµόσυνο ἀλλὰ νὰ παρίστανται τὴν τελευταία στιγµὴ ποὺ θὰ διαβαστεῖ τὸ δικό τους µνηµόσυνο. Μὲ αὐτὸ τὸν τρόπο παραβλέπεται ἕνας βασικὸς παράγοντας ποὺ ὁρίζει, ὃτι ἡ τέλεση τοῦ µνηµοσύνου συνδέεται ἄρρηκτα µὲ τὴν προσφορὰ τῆς ἀναιµάκτου Εὐχαριστίας ὑπὲρ ἀναπαύσεως τῶν κεκοιµηµένων. Αὐτὸ πάλι ἔχει σὰν προϋπόθεση ὃτι τὸ µνηµόσυνο πρέπει νὰ συνδυάζεται µὲ προσευχὴ καὶ προετοιµασία, γιὰ τὴν κοινωνία τοῦ Ποτηρίου, µέσα στὸ ὁποῖο συνευρίσκεται ἡ ἀληθινὴ κοινωνία τῶν ζώντων καὶ τῶν κεκοιµηµένων ἐν ὀνόµατι τοῦ ἐν Τριάδι Θεοῦ µας.

Ὅταν λοιπὸν ἔχουµε µνηµόσυνο, ὀφείλουµε κυρίως γιὰ τὸν κεκοιµηµένο µας νὰ βρισκόµαστε ἀπό νωρὶς στὸ ναό, νὰ προσευχόµαστε ὑπὲρ ἀναπαύσεώς του καθ’ ὃλη τὴ διάρκεια τοῦ µυστήριου τῆς Θείας Εὐχαριστίας καὶ ὁπωσδήποτε νὰ συµµετέχουµε σ’ αὐτό.

Ἀκόµη καὶ οἱ φίλοι καὶ γενικώτερα οἱ προσκεκληµένοι στὰ µνηµόσυνα ὀφείλουν νὰ καταθέσουν ὡς προσφορὰ τὴν προσευχή τους, γιὰ τὴν ἀνάπαυση τοῦ κεκοιµηµένου φίλου τους. Σήµερα συνηθίζουν πολλοὶ νὰ περιµένουν ἔξω ἀπό τό ναό, µέχρι νὰ φθάσει ἡ ὥρα ν’ ἀρχίσει ἡ ἀκολουθία τοῦ µνηµοσύνου. Ὅταν δὲ ἀρχίσει τὸ µνηµόσυνο παρατηρεῖται ἕνας στιγµιαῖος συνωστισµός, ποιὸς θὰ πρωτοβρεθεῖ πιὸ κοντὰ στὸ κόλλυβο καὶ ἰδιαιτέρως πιὸ κοντὰ στὰ συγγενικὰ πρόσωπα τοῦ κεκοιµηµένου, γιὰ νὰ δείξει ὃτι εἶναι συνεπὴς σ’ αὐτὴν τὴν ἐκδήλωση συµπαθείας, ὅπως εἴθισται τελευταίως νὰ ἀποκαλεῖται τὸ µνηµόσυνο. Ὅµως τὸ µνηµόσυνο ἔχει ὡς σκοπὸ τελέσεως του τὴν προσφορὰ τῆς προσευχῆς γιὰ τὴν ἀνάπαυση τοῦ κεκοιµηµένου.

Ἕνα ἀκόµη στοιχεῖο ποὺ πολλὲς φορὲς τείνει νὰ γίνει συνήθεια εἰς βάρος τῆς ὠφελείας τῶν µνηµοσύνων, εἶναι καὶ οἱ ἀναξίως προσερχόµενοι στὰ ἄχραντα µυστήρια. Πολλοὶ ἐκ τῶν συγγενῶν τοῦ κεκοιµηµένου συµµετέχουν στὰ ἄχραντα µυστήρια µόνο γιὰ τὸ θεαθῆναι καὶ γιὰ «τὰ µάτια τοῦ κόσµου». Τὴ συνήθεια αὐτὴ τὴ στηλιτεύουν πολλοὶ ἀπό τούς Ἁγίους Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας µας καὶ ὑπάρχουν καὶ ἱεροὶ κανόνες ποὺ ἀπαγορεύουν τὴν χωρὶς προετοιµασία Θεία Μετάληψη.

Fr Panteleimon Bouzounis

Λογισμοὶ. Ἁγίου Ἰωάννου τῆς Κρονστάνδης

Λογισμοὶ Ἀκάθαρτοι

Ἀκοῦστε, ἄπιστοι! Οἱ ἀκάθαρτοι, πονηροὶ καὶ βλάσφημοι λογισμοὶ δὲν εἶναι προϊὸν τῆς ἀνθρώπινης ψυχῆς, ἀλλὰ τοὺς παράγει τὸ πονηρὸ πνεῦμα. Γι’ αὐτὸ δὲν πρέπει νὰ δίνουμε προσοχὴ σ’ αὐτὰ πού μᾶς λέει καί, ὅταν ἔρχονται, ἐπειδὴ γνωρίζουμε ἀπὸ ποῦ εἶναι, νὰ τὰ περιφρονοῦμε, καὶ μὲ τὸ νοῦ καὶ τὴν καρδιά μας νὰ προσκολλώμεθα στὴν ἀλήθεια, ποὺ εἶναι ὁ Χριστός. Αὐτὴ εἶναι ἡ μάνα μας, αὐτή μᾶς γέννησε, αὐτή μᾶς τρέφει καί μᾶς παρηγορεῖ.

Λογισμοὶ ἀπιστίας

Ἂν τὴ στιγμὴ ποὺ ἁγιάζονται τὰ Θεῖα Δῶρα, ἤ ὅταν ἑτοιμάζεσαι νὰ τὰ μεταλάβεις, ἐμφανίζονται μέσα στὸ νοῦ σου λογισμοὶ ἀπιστίας, ζητῶντας ἀπὸ σένα ἀποδείξεις τῆς πίστης σου, τὸ πρῶτο πρᾶγμα ποὺ πρέπει νὰ κάνεις εἶναι νὰ μὴν τοὺς δώσεις καμμία σημασία. Ἀλλὰ πές τό ἑξῆς: «Πιστεύω στὸ λόγο τοῦ Κυρίου μου, ποὺ γιὰ μένα ἔγινε Ἄνθρωπος καὶ ἔχυσε γιὰ μένα τὸ δικό Του Πανάχραντο Αἷμα». Τὸ ἴδιο πρέπει νὰ κάνεις καὶ ὅταν προσεύχεσαι.

Ὅταν σὲ ἐπισκέπτονται λογισμοὶ ἀπιστίας, νὰ ἔχεις στὸ νοῦ σου τὸ Σταυρὸ τοῦ Κυρίου, καὶ οἱ λογισμοὶ αὐτοὶ θὰ φύγουν μακριά. Λέγε καὶ τὸ ἑξῆς: « Εἶμαι ἕνας ἀσήμαντος ἄνθρωπος, ἐνῶ ἑκατομμύρια ἄνθρωποι, γνωστοὶ καὶ μεγάλοι, πίστευαν σ’ αὐτὰ ποὺ οἱ λογισμοὶ προσπαθοῦν νὰ μοῦ στερήσουν».

Γιὰ τὸν Κύριο τίποτε δὲν εἶναι ἀδύνατο· διαφορετικὰ Αὐτὸς δὲ θὰ ἦταν Παντοδύναμος. Τίποτε δὲν Τοῦ εἶναι ἀδύνατο· αὐτὴ ἡ ἀδυναμία δὲν εἶναι στὴ φύση Του. Καὶ στὴ φύση Του δὲν εἶναι, παραδείγματος χάρη, νὰ κάνει κακό.

Νὰ μή μᾶς στενοχωροῦν

Δὲν πρέπει νὰ δίνουμε σημασία σὲ πονηρὲς καὶ βλάσφημες σκέψεις πού μᾶς βάζει ὁ πονηρὸς τὴν ὥρα τῆς προσευχῆς· αὐτὲς δέ μᾶς λογαριάζονται ὡς ἁμαρτία. Πρέπει μὲ τὴν ἡσυχία νὰ συνεχίζουμε τὸ ἔργο μας. Μόνο αὐτὸς ποὺ δὲν ἔχει καθόλου πεῖρα στὴν πνευματικὴ ζωὴ μπορεῖ νὰ στενοχωριέται ἀπ’ αὐτὲς τὶς σκέψεις.

Ὅταν τὸ πνεῦμα σου ἀναστατώνεται θυμήσου τὴν ἐπουράνια εἰρήνη, τὴν ὁποία λαμβάνεις κάθε φορὰ ποὺ μεταλαμβάνεις τῶν Ἱερῶν Μυστηρίων. Ἔχε ἐλπίδα ὅτι θὰ τὴν ἀποκτήσεις καὶ αὐτὴ τὴ φορά.

Ὅταν οἱ σκοτεινοὶ λογισμοὶ βαραίνουν τὴν ψυχή σου, τὴν περικυκλώνουν καὶ τὴν ἀναστατώνουν, καὶ δὲν τὴν ἀφήνουν νὰ σταθεροποιηθεῖ μέ τήν πίστη στὴν ἀσάλευτη πέτρα τῆς δικαιοσύνης· ὅταν αἰσθάνεσαι τὸν ἑαυτό σου κακὸ καὶ ὅλα ὅσα ἀγγίζει ἡ σκέψη σου σοῦ φαίνονται ἐπίσης κακά, τότε νὰ μὴν ἔχεις τόση παραφροσύνη, ὥστε νά σκέφτεσαι ὅτι, ὅταν ἀποσταθεροποιεῖσαι ἐσύ, ἀποσταθεροποιοῦνται τὰ πάντα καί, ὅταν ἐσὺ ἀλλάζεις πρὸς τὸ κακό, τὰ πάντα ἐπίσης ἀλλάζουν. Τὴ δική σου ἀδυναμία νὰ μὴν τὴν προβάλλεις στοὺς ἄλλους. Ὁ Θεός, παραδείγματος χάρη, οἱ Ἅγιοί Του, ὅπως καὶ ὅλες οἱ θεῖες ἀλήθειες τῆς πίστης, οἱ προσευχές, καὶ οἱ ὕμνοι, οἱ διάφοροι θεσμοὶ ποὺ ὑπάρχουν στὴν Ἐκκλησία, εἶναι πάντα τὰ ἴδια, ζωοποιὰ καὶ φωτεινά, ἀκλόνητα καὶ ἀναλλοίωτα, ἀκαταμάχητα φρούρια.

Ἐσὺ μερικὲς φορές, λόγω τῆς ἀπερισκεψίας σου, σκοντάφτεις πάνω σ’ αὐτά, καὶ ὄχι αὐτὰ πάνω σὲ σένα. Ἐσὺ εἶσαι εὐμετάβλητος καὶ ἀσταθής, αὐτὰ εἶναι σταθερὰ καὶ αἰώνια. Ὁ Θεὸς εἶναι ἀΐδιο Φῶς, ἐσὺ πιό πολὺ εἶσαι σκοτάδι παρὰ φῶς, γιατί ἔχεις μέσα σου ἕνα σκοτεινὸ στοιχεῖο ποὺ εἶναι ἡ ἁμαρτία. Ἡ ἁμαρτία καὶ τὸ σκοτάδι εἶναι γιὰ σένα μία συνηθισμένη κατάσταση.

Ἡ ἁγιοσύνη καὶ τὸ φῶς κατοικοῦν στὴν ψυχή σου σὲ τέτοιο βαθμό, ὅσο ἐσὺ μὲ τὴν πίστη καὶ τὴν καλή σου προαίρεση πλησιάζεις τὴν Πηγὴ τοῦ Ἁγιασμοῦ καὶ τὸ Πρῶτο Φῶς, τὸ Θεό. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ, αὐτὴ εἶναι ἡ εὐτυχία σου, ὅταν στὸ νοῦ σου ὑπάρχει τὸ φῶς, ὅταν αἰσθάνεσαι μέσα σου τὴν τέλεια ἁρμονία μὲ τὸ Θεὸ καὶ μὲ ὅλα ὅσα προέρχονται ἀπ’ Αὐτόν.

Καλοὶ λογισμοὶ

Οἱ καλὲς καὶ φωτεινὲς σκέψεις εἶναι ἀπὸ τὸ Θεὸ ἢ ἀπὸ τὸ δικό μας ἄγγελο φύλακα. Ἐνῶ ὅταν ὁ ἄνθρωπος στερεῖται τὴ θεία χάρη, ἀπὸ τὴν καρδιὰ του «ἐξέρχονται διαλογισμοὶ πονηροί» (Μτ. 15, 19).

Νὰ σταματᾶς πιὸ συχνὰ μὲ τὴ σκέψη σου σ’ αὐτὰ τὰ μεγαλύτερα γεγονότα· ἐννοῶ στὴν πτώση τοῦ πρώτου ἀθάνατου ἀνθρώπου καὶ στὸ θάνατο ποὺ ἀκολούθησε τὴν πτώση, καὶ στὴ συνέχεια στὴν ἀνόρθωσή του καὶ στὴν αἰώνια ζωὴ ποὺ τοῦ χάρισε ὁ Χριστὸς μὲ τὰ πάθη, τὸ θάνατο καὶ τὴν ἀνάστασή Του. Νὰ τὸ σκέφτεσαι αὐτό.

Πόλεμος μὲ τοὺς λογισμοὺς

Ὅταν γίνονται οἱ ἐπιθέσεις τῶν παθῶν, στὴν ἀρχή, τὶς περισσότερες φορὲς (καὶ στοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι δὲν παραδίδουν ἀμέσως τὰ ὅπλα), οἱ ἐμπαθεῖς λογισμοὶ πολεμᾶνε τοὺς ἀντίθετους καλοὺς λογισμούς.

Πρέπει νὰ εἴμαστε σταθεροὶ αὐτὴ τὴ στιγμὴ καὶ νὰ μὴν ἀφήσουμε τὸν ἀντίπαλό μας νὰ μᾶς νικήσει. Οἱ καλοὶ λογισμοὶ πρέπει νὰ ὑπερισχύσουν τῶν πονηρῶν, ἀκόμη καὶ ἂν ὁ ἄνθρωπος ἀναγκασθεῖ νὰ κάνει θυσίες, ποὺ σύμφωνα μὲ τὴ λογικὴ τῆς σάρκας δὲν πρέπει νὰ κάνει.

Πρέπει νὰ θυσιάζουμε αὐτὸ ποὺ ζητάει ἡ σάρκα: στὸ θυμὸ κάποια ἀπὸ τὰ δικά μας δικαιώματα, στὴ φιληδονία τὶς ἀπολαύσεις, καὶ στὴ φιλαργυρία τὰ χρήματα. Τὸ κακὸ ὅμως εἶναι ὅτι οἱ ἄνθρωποι λίγο ἢ καθόλου, δὲν ἀντιστέκονται στὶς ἐπιθέσεις τῶν παθῶν.

Γι’ αὐτὸ τὰ πάθη ἀποκτοῦν δύναμη ἐπάνω τους καὶ τοὺς τυραννοῦν. Τὸ νὰ εἶσαι εὐχαριστημένος μὲ ὅλα καὶ μὲ ὅλους καὶ νὰ ἔχεις τὴν εἰρήνη τῆς ψυχῆς, αὐτὸ πρέπει νὰ εἶναι τὸ πρῶτο σου μέλημα, γι’ αὐτὸ πρέπει συνέχεια νὰ προσπαθεῖς καὶ νὰ φροντίζεις. Αὐτὸ εἶναι ποὺ κάνει τὸν ἄνθρωπο εὐτυχισμένο, καὶ σ’ αὐτὴ τὴν κατάσταση πρέπει νὰ εἶσαι συνέχεια.

Ἀπὸ τὸ βιβλίο : Ἁγίου Ἰωάννου τῆς Κρονστάνδης

«ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΕΣ ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ».

Ἐκδόσεις: Ὀρθόδοξος Κυψέλη, 2004.

http://anavaseis.blogspot.com/2011/08/blog-post_5227.html

Τo άναμα του κεριού και τι συμβολίζει.

Όλα τα πράγματα που βρίσκονται εντός του Ναού έχουν και το συμβολισμό τους.

Είναι χαρακτηριστικά τα λόγια του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά: «Πάσα τελετή και παν επί μέρους στοιχείον αυτής, και το πλέον έτι φαινομενικώς μικρόν και ασήμαντον είναι σύμβολον και εγκρύπτει την υπέρ λόγον αλήθειαν, την οποίαν συμβολίζει, και ως εκ τούτου έχει δύναμιν και λόγους και σημασίαν».

Ένα τέτοιο σύμβολο που λέγει ο Άγιος Πατήρ είναι και το κερί η λαμπάδα.

Οι πρώτοι χριστιανοί χρησιμοποιούσαν το κερί ως μέσο φωτισμού στις συνάξεις τους.

Όταν τον 4ο αιώνα ο Μ. Κωνσταντίνος παύει τούς διωγμούς εναντίον των χριστιανών, έχομε και την ανέγερση Ναών όπου η Εκκλησία για να διασώσει ένα τμήμα από την ύπαρξή της εντάσσει στη λατρεία το κερί στο οποίο αποδίδει τούς εξής συμβολισμούς:

α) Το προσφερόμενο κερί μας υπενθυμίζει την εσωτερική μας μεταμόρφωση την οποία πρέπει να επιδιώκομε.

β) Το άναμμα του κεριού μας παρακινεί να ζητήσομε από τον Θεό τη Χάρη του Αγίου Πνεύματος, και

γ) Η φλόγα του κεριού μας υπενθυμίζει ότι πρέπει να γίνομε φλογεροί ποιητές της πίστεώς μας, της αγάπης, της ειρήνης και της ανεξικακίας.

Το κερί όμως το συναντάμε και σε όλα τα μυστήρια της Εκκλησίας και κάθε φορά με διαφορετικό συμβολισμό.

Στην Θ. Ευχαριστία, συμβολίζει το φως του Χριστού που δια του Ευαγγελίου λάμπει στις ψυχές μας.

Στο Άγιο Βάπτισμα, έχομε την αναμμένη λαμπάδα που συμβολίζει ότι το νεοφώτιστο πρέπει να βλέπει τα καλά έργα και να δοξάζει τον Θεό. «Ούτω λαμψάτω το φως υμών έμπροσθεν των άνθρώπων, όπως ίδωσιν υμών τα καλά έργα και δοξάσουσιν τον πατέρα υμών τον εν τοις ουρανοίς».

Στο Μυστήριο του Γάμου, το άναμμα των λευκών λαμπάδων συμβολίζει την αγνότητα των ψυχών των νεονύμφων.

Επίσης το κερί το συναντάμε και στα μνημόσυνα, το οποίο συμβολίζει την παράκλησή μας υπέρ των κεκοιμημένων. Να τούς αναπαύει ο Κύριος εν τόπω φωτεινώ.

Απ' όλα αυτά καταλαβαίνομε ότι το άναμμα του κεριού δεν είναι απλώς μια τυπική, αλλά μια σπουδαία πράξη στην οποία πρέπει να δώσομε το ενδιαφέρον που της αξίζει.

Η μνήμη θανάτου: δώρον Θεού (Ιερομονάχου Γρηγορίου)

Οι άγιοι Πατέρες μας διδάσκουν ότι, η μνήμη του θανάτου αφ’ ενός μας συγκρατεί από την αμαρτία, αφ’ ετέρου μας παρακινεί να εργασθούμε τις αρετές. Λέγει σχετικά ο αββάς Ησαΐας: «Τρία πράγματα αποκτά με δυσκολία ο άνθρωπος, και είναι αυτά που συντηρούν όλες τις αρετές: Το πένθος, τα δάκρυα για τις αμαρτίες του και η ενθύμηση του θανάτου του. Διότι όποιος καθημερινά συλλογίζεται τον θάνατο και λέγει στον εαυτό του "Μόνο την σημερινή μέρα έχω να ζήσω σ' αυτόν τον κόσμο", αυτός ποτέ δεν θα αμαρτήσει ενώπιον του Θεού, ενώ εκείνος που ελπίζει να ζήσει πολλά χρόνια, θα μπλεχτεί σε πολλές αμαρτίες». Ο μέγας Αντώνιος έλεγε στους μαθητές του: «Για να μην πέφτουμε σε αμέλεια, είναι καλό να συλλογιζόμαστε διαρκώς τον λόγο του αποστόλου Παύλου Καθ' ημέραν αποθνήσκω. Αν ζούμε έτσι, δηλαδή σαν να πεθαίνουμε κάθε μέρα, δεν θα αμαρτήσουμε». Και εξηγεί ο Άγιος: «Κάθε μέρα, όταν ξυπνήσουμε, να σκεφτόμαστε ότι δεν θα βραδιάσουμε. Και όταν πρόκειται να κοιμηθούμε, να σκεφτόμαστε ότι δεν θα ξυπνήσουμε, αφού η διάρκεια της ζωής μας είναι από την φύση της άγνωστη. Αν έτσι σκεφτόμαστε, ούτε θα αμαρτήσουμε, ούτε θα επιθυμήσουμε τίποτε, ούτε θα οργιστούμε με κανέναν, ούτε θα μαζέψουμε θησαυρούς στην γη. Αντίθετα περιμένοντας καθημερινά τον θάνατο, θα επιδιώξουμε την ακτημοσύνη και θα συγχωρούμε όλα σε όλους». Η μνήμη του θανάτου οδηγεί στην θερμή και πραγματική μετάνοια.

Ο όσιος Ιωάννης της Κλίμακος αναφέρει τα εξής για τον σύγχρονο του μοναχό Ησύχιο: Ζούσε αμελέστατα χωρίς το παραμικρό ενδιαφέρον για την ψυχή του. Κάποτε λοιπόν συνέβη να ασθενήσει πολύ βαριά και να φθάσει στο σημείο ώστε επί μία ώρα ακριβώς να φαίνεται ότι πέθανε. Συνήλθε όμως πάλι, οπότε μας ικετεύει όλους να φύγουμε αμέσως. Και αφού έκτισε την πόρτα του κελιού του, έμεινε κλεισμένος μέσα δώδεκα χρόνια, χωρίς να μιλήσει καθόλου με κανέναν. Όλο αυτό το διάστημα δεν γευόταν τίποτε άλλο, εκτός από ψωμί και νερό. Καθόταν μόνον εκστατικός μπροστά σ’ εκείνα που είδε στην έκσταση του. Τόσο πολύ σκεπτικός, ώστε ποτέ πλέον δεν άλλαξε η έκφραση του. Ήταν πάντοτε σαν αφηρημένος, χύνοντας αθόρυβα και συνεχώς θερμά δάκρυα. Μόνον όταν πλησίασε η ώρα του θανάτου του, αποφράξαμε την πόρτα και εισήλθαμε μέσα. Και αφού πολύ τον παρακαλέσαμε, τούτο μόνο μας είπε: «Συγχωρήστε με, αδελφοί. Αυτός που γνώρισε τι σημαίνει μνήμη θανάτου, δεν θα μπορέσει πλέον ποτέ να αμαρτήσει». Κι εμείς θαυμάζαμε βλέποντας τον άλλοτε αμελέστατο να έχει μεταμορφωθεί τόσο απότομα με την μακαριστή αυτή αλλαγή και μεταμόρφωση. Αφού τον θάψαμε με ευλάβεια στο κοιμητήριο που βρίσκεται κοντά στο κάστρο, ύστερα από μερικές μέρες αναζητήσαμε το άγιο του λείψανο, αλλά δεν το βρήκαμε. Με το θαυμαστό αυτό σημείο ο Κύριος πληροφόρησε πόσο ευάρεστα δέχθηκε την επιμελημένη και αξιέπαινη μετάνοια του. Η μνήμη του θανάτου είναι ένα δώρο του Θεού στον άνθρωπο. Όπως γράφει ο αββάς Ισαάκ «η πρώτη έννοια την οποία τοποθετεί μέσα στην καρδιά του ανθρώπου η θεία φιλανθρωπία και οδηγεί την ψυχή στην ζωή, είναι η ενθύμηση του θανάτου. Στον λογισμό αυτό ακολουθεί με φυσικό τρόπο η καταφρόνηση του κόσμου, και από το σημείο αυτό αρχίζει στον άνθρωπο κάθε αγαθή κίνηση που τον οδηγεί στην ζωή... Τούτο τον λογισμό πολύ τον μισεί ο σατανάς, και προσπαθεί με όλες τις δυνάμεις του να τον εκριζώσει από τον άνθρωπο. Αν ήταν δυνατόν, θα του έδιδε όλα τα βασίλεια του κόσμου, μόνο και μόνο για να εξαφανίσει από τον νου του, με τους περισπασμούς, αυτόν τον λογισμό... Διότι γνωρίζει ο δόλιος ότι, εάν ο λογισμός αυτός παραμείνει στον άνθρωπο, δεν στέκεται πια ο νους του σ’ αυτόν τον ψεύτικο κόσμο, ούτε μπορούν να τον πλησιάσουν οι δαιμονικές πανουργίες».

Η μελέτη του θανάτου καθαρίζει τον νου από τα πάθη. Κατά τους αγίους Πατέρας «εκείνος που εμπορεύεται σωστά τον χρόνο της ζωής του και αφιερώνει όλο τον καιρό στην έννοια και τη μνήμη του θανάτου, κλέβοντας σοφά με την απασχόληση αυτή τον νου του από τα πάθη, αυτός και τις συνεχείς δαιμονικές προσβολές είναι φυσικό να τις βλέπει με περισσότερη οξυδέρκεια από εκείνον που θέλει να ζει χωρίς μνήμη θανάτου». Η μελέτη αυτή βοηθά και στην εκρίζωση των παθών.

Ο όσιος Ιωάννης της Κλίμακος γράφει ότι «η ζωηρή μνήμη του θανάτου λιγοστεύει τα φαγητά. Και όταν περικόπτονται με ταπεινοφροσύνη τα φαγητά, κόπτονται μαζί και τα πάθη». Κάποιος επιπόλαια σκεπτόμενος θα έλεγε ότι αυτά ταιριάζουν στους μοναχούς και όχι στους λαϊκούς. Και είναι βέβαια γεγονός ότι η μελέτη του θανάτου είναι απαραίτητη εργασία του μοναχού που έχει νεκρωθεί για τον κόσμο. Όμως η ωφέλεια από την εργασία αυτή είναι πολύ μεγάλη και για τους εν τω κόσμω Χριστιανούς.

Α. Ο θάνατος είναι ο καλύτερος δάσκαλος της ακτημοσύνης. Ο χριστιανός που διδασκόμενος από τον θάνατο θα καταλάβει το νόημα της ζωής, ούτε για χρήματα θα στεναχωρεθεί, ούτε για κληρονομικά θα μαλώσει, ούτε όταν με οποιονδήποτε τρόπο αδικηθεί θα λυπηθεί για τον εαυτό του. Γνωρίζει ότι τα υπάρχοντα του δεν είναι δικά του, αφού σύντομα θα τα αποχωριστεί. Του δόθηκαν για να τα διαχειριστεί με τον καλύτερο τρόπο, ώστε να αγοράσει με τα φθαρτά χρήματα τα άφθαρτα αγαθά. Κατά τον άγιο Συμεών, όλα «τα πράγματα και τα χρήσιμα αντικείμενα που υπάρχουν στον κόσμο είναι κοινά για όλους, όπως ακριβώς το φως και ο ίδιος ο αέρας που αναπνέουμε... Τα πάντα είναι σε όλους κοινά ως προς την χρήση της απολαύσεως, αλλ’ ως προς την κυριότητα δεν ανήκουν σε κανέναν. Όμως η πλεονεξία, αφού εισήλθε σαν τύραννος στην ζωή, μοίρασε με διάφορους τρόπους στους υπηρέτες της αυτά που δόθηκαν από τον Δεσπότη κοινά σε όλους... και αποστέρησε τους άλλους ανθρώπους από την απόλαυση των αγαθών του Θεού. Βέβαια οι υπηρέτες και δούλοι αυτής της τυράννου (της πλεονεξίας), διαδοχικά με την σειρά του ο καθένας, δεν γίνονται κύριοι των υπαρχόντων και των χρημάτων, αλλά πονηροί δούλοι και φύλακες», διότι με τον θάνατο τους αφήνουν αναγκαστικά τους θησαυρούς τους σε άλλους. Όποιος λοιπόν απωθεί την ιδέα του θανάτου και προσκολλάται με όλη του την ψυχή στα φθαρτά, υπάρχει ο φόβος να ακούσει κάποια μέρα τον φοβερό λόγο: Άφρον, ταύτη τη νυκτί την ψηχήν σου απαιτούσιν από σού, α δε ητοίμασας τίνι εσται;

Β. Η μνήμη του θανάτου προξενεί στον πιστό Χριστιανό την υπομονή στην κάθε θλίψη που συναντά. Γνωρίζει ότι ουκ έχει ώδε μένουσαν πόλιν αλλά την μέλλουσαν επιζητεί, και γι' αυτό όχι μόνο δεν γογγύζει στις δοκιμασίες και αδικίες του προσωρινού αυτού κόσμου, αλλά και ευχαριστεί τον Θεό που με τα μέσα αυτά του εξασφαλίζει την αιωνία ζωή . Όποιος φιλοσοφεί σωστά το μυστήριο του θανάτου, αντιμετωπίζει σωστά και όλα τα περιστατικά της ζωής του. Λέγεται ότι ο τετραήμερος Λάζαρος μετά την ανάσταση του δεν γέλασε ποτέ, ενθυμούμενος τα όσα αντίκρισε στον Άδη. Μόνο μια φορά γέλασε όταν είδε κάποιον να κλέβει μια στάμνα, και είπε: Ό ένας πηλός κλέβει τον άλλο πηλό!

Γ. Τέλος, η μελέτη του θανάτου είναι η καλύτερη προετοιμασία για την αναχώρηση από την ζωή αυτή. Το Άγιο Πνεύμα μας διδάσκει: Πάντων το τέλος ήγγικε, σωφρονήσατε ουν και νήψατε εις τας προσευχάς. Η γνωστή φράση "Πρέπει να πεθάνεις πριν πεθάνεις, για να μην πεθάνεις όταν πεθάνεις" δεν είναι απλό λογοπαίγνιο. Εκφράζει μια βαθειά αλήθεια. Πριν από τον σωματικό μας θάνατο πρέπει να προηγηθεί η νέκρωση των παθών και η αποκόλληση από την ματαιότητα του κόσμου, αν θέλουμε να αποφύγουμε τον αιώνιο θάνατο.

Ιερομονάχου ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ «Γίνεσθε έτοιμοι» Από: θΕΙΚΑ ΑΣΜΑΤΑ

«Γιατί τελούμε τα μνημόσυνα; Τί προσφέρουν στις ψυχές των νεκρών;»

Τα ερωτήματα αυτά απασχολούν πολλούς Χριστιανούς. Και είναι απολύτως δικαιολογημένα. Γιατί κάθε ορθόδοξος, τελώντας το μνημόσυνο κάποιου προσφιλούς του, επιθυμεί να βεβαιωθεί, αν αυτό που κάνει έχει αντίκρυσμα και αν μπορεί να προκαλέσει ευεργετικά αποτελέσματα στους κεκοιμημένους.

Από την αρχή πρέπει να τονισθεί ότι η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν θεωρεί, τις επιμνημόσυνες δεήσεις, ως απλές αναμνηστικές τελετές, ή απλές κοινωνικές υποχρεώσεις των επιζώντων. Η Εκκλησία του Χριστού είναι χώρος κοινωνίας και ζωής και επομένως τα μνημόσυνα είναι πραγματική και ουσιαστική επικοινωνία εν Χριστώ ζώντων και κεκοιμημένων, μέσω της προσευχής και μάλιστα της θείας λειτουργίας.

Η Εκκλησία μας πιστεύει ότι ο θάνατος δεν αφανίζει την προσωπική ύπαρξη του ανθρώπου και επομένως και τους φυσικούς ή πνευματικούς δεσμούς της αγάπης με τους ζώντες. Η αγάπη των μελών της Εκκλησίας ως «σύνδεσμος τελειότητας» συνεχίζεται και πέραν του τάφου και μάλιστα θερμότερη και καθαρότερη, ως απαλλαγμένη των ανθρώπινων μάταιων συμφερόντων. Οι ζώντες στη γη και οι απελθόντες, διά της πίστεως και του θείου βαπτίσματος, αποτελούμε την μία επί γης στρατευόμενη και εν ουρανοίς θριαμβεύουσα Εκκλησία. «Εάν τε ζώμεν, εάν τε αποθνήσκωμεν, του Κυρίου εσμέν» τονίζει κατηγορηματικά ο Απ. Παύλος, φανερώνοντας τις επίγειες και ουράνιες διαστάσεις της Εκκλησίας.

Στην αγαπητική αυτή εν Χριστώ σχέση ζώντων και τεθνεώτων κορυφαία θέση παίρνει η προσευχή υπέρ αλλήλων. Εμείς προσευχόμαστε γι’ αυτούς και εκείνοι για μας. Η προσευχή δε αυτή έχει και την έννοια της αλληλοσυγχωρήσεως. (π. Στανιλοάε). Προσευχόμαστε ως άτομα και ως Εκκλησία για τους νεκρούς μας και τους συγχωρούμε για ό,τι τυχόν μας έχουν κάνει και με αυτό τον τρόπο τους ζητούμε να μας συγχωρήσουν και αυτοί. Στο χώρο της Εκκλησίας προσευχόμαστε όλοι για όλους…

Για το λόγο αυτό, η Αγία μας Εκκλησία ευθύς εξ αρχής καθιέρωσε ειδικές προσευχές για τους κεκοιμημένους και όρισε σε τακτές ήμερες να τελούνται μνημόσυνα. Η πράξη της αυτή στηρίζεται τόσο σε μαρτυρίες της Αγ. Γραφής, όσο και σε σαφή διδασκαλία των θεόπνευστων Πατέρων.

Από την Π. Διαθήκη πληροφορούμαστε ότι οι Ισραηλίτες παρεκάλεσαν το Θεό να συγχωρήσει τις ανομίες των προγόνων τους. Όταν δε στους χιτώνες νεκρών Ισραηλιτών στρατιωτών, βρέθηκαν ειδωλολατρικά φυλακτά, πράγμα που εθεωρείτο αμαρτία για έναν Ισραηλίτη, ο λαός προσευχήθηκε στο Θεό, για τις ψυχές των νεκρών αυτών, όπως συγχωρηθεί το αμάρτημά τους. Στην Κ. Διαθήκη ο Απ. Παύλος εύχεται όπως ο Κύριος δώσει στον πιστό Ονησιφόρο -πού ήταν πλέον νεκρός- να βρει έλεος «παρά Κυρίου εν εκείνη τη ημέρα» (Β’. Τιμ. 1).

Αποστολική διδασκαλία θεωρούν και οι Αγ. Πατέρες τα μνημόσυνα. Κατά τον Ι. Χρυσόστομο οι προσευχές υπέρ των κεκοιμημένων είναι καθορισμένες από το Άγιο Πνεύμα διά των Αγ. Αποστόλων. Ο Αγ. Γρηγόριος Νύσσης γράφει: «τίποτε δεν έχει παραδοθεί χωρίς λόγο και χωρίς κέρδος από τους κήρυκες και μαθητές του Χριστού και έχει διατηρηθεί στη Εκκλησία του Θεού, αλλά πάντως είναι επωφελές και θεάρεστο, το να μνημονεύονται, κατά την διάρκεια της θείας λειτουργίας, τα ονόματα όσων κοιμήθηκαν με ορθή πίστη». Ο Αγ. Δαμασκηνός θεωρεί τα μνημόσυνα ως «επωφελή και θεάρεστα και πολύ ωφέλιμα και προξενούν μεγάλη σωτηρία», οι δε Αποστολικές Διαταγές συνιστούν να επιτελούμε μνημόσυνα «εν ψαλμοίς και αναγνώσει και προσευχαίς» την τρίτη, την ενάτη και την τεσσαρακοστή ημέρα, καθώς και ετήσια.

Αλλά το ερώτημα είναι: ωφελούνται οι νεκροί από τις προσευχές μας; Και τί είδους ωφέλεια τους προσγίνεται;

Ο Άγ. Κύριλλος Ιεροσολύμων διακηρύσσει: «Πιστεύουμε ότι γίνεται μεγάλη ωφέλεια στις ψυχές για τις οποίες γίνεται η δέηση» και μάλιστα καθ’ ον χρόνο είναι εκτεθειμένη στην Αγ. Τράπεζα «η φρικωδέστατη θυσία». Την αυτή θέση λαμβάνουν ομόφωνα και όλοι οι άλλοι Πατέρες.

Είναι φανερό ότι οι επιμνημόσυνες ή νεκρώσιμες προσευχές της Εκκλησίας (τρισάγια, μνημόσυνα, κηδείες κ.λπ.) γίνονται υπέρ εκείνων, που έφυγαν από τη ζωή αυτή, σε κοινωνία με την Ορθόδοξη Εκκλησία, αν και αμαρτωλοί «ως σάρκα φορούντες και τον κόσμον οικούντες». Οι δεδηλωμένοι άθεοι ή οι αιρετικοί και όσοι εκούσια και συνειδητά αποκόπτονται από το Άγιο Σώμα της Ζωοποιού Μητέρας Εκκλησίας, παραμένοντες μέχρι θανάτου αμετανόητοι, γνωρίζουμε ότι δεν μπορούν να ωφεληθούν από τις προσευχές αυτές.

Η Εκκλησία μας, βασιζόμενη στην άπειρη ευσπλαχνία και φιλανθρωπία του Πανάγαθου Θεού, τον ικετεύει να παραβλέψει και συγχωρήσει όλα εκείνα τα ανθρώπινα ολισθήματα και παραπτώματα τα οποία κάποιος «εν λόγω ή έργω ή διάνοια», «εξ υφαρπαγής ή εξ αμελείας, φθόνω και συνεργεία του Διαβόλου» διέπραξε και για τα οποία, από αμέλεια και ραθυμία δεν φρόντισε ή δεν πρόλαβε να μετανοήσει πράττοντας «άξια της μετανοίας έργα».

Και πιστεύει για τις περιπτώσεις αυτές βασίμως -χωρίς βέβαια να προεξοφλεί και τη βούληση του καρδιογνώστη και δίκαιου Θεού, συγχωροχάρτια η Ορθοδοξία δεν έδωσε ποτέ – ότι οι ψυχές αισθάνονται το έλεος του Θεού και «αναπαύονται». Όταν μάλιστα η προσφορά της αναίμακτης θυσίας, συνοδεύεται και από ελεημοσύνες και αγαθοεργίες για τους κεκοιμημένους, τότε, σύμφωνα πάντα με τη διδασκαλία των Θεοφόρων Πατέρων μας, η ωφέλεια είναι μεγαλύτερη.

Παρά ταύτα η Εκκλησία μας δεν παύει να τονίζει την αναγκαιότητα της μετανοίας από την παρούσα ζωή. «Μετανοείτε» «έως το σήμερον καλείται». Γιατί «έρχεται νυξ, ότε ουδείς δύναται» να μετανοήσει. Η μετάνοια για τη ζωή αυτή είναι ασφαλώς ακατανίκητη δύναμη, ικανή να μεταβάλει σε αγίους και τους αγρίους. Εκεί επάνω όμως φαίνεται ότι παύουν οι δυνατότητες της. Έτσι, στην άλλη ζωή, δεν μπορεί ο καθένας να βοηθήσει τον εαυτό του. Η δυνατότητα υπάρχει στην προσευχή της Εκκλησίας και στο Αίμα του Κυρίου που χύθηκε για τη ζωή και σωτηρία του κόσμου. Γι’ αυτό και η Εκκλησία δεν θα παύσει να δέεται και να τελεί τα μνημόσυνα. Τον τελικό όμως λόγο τον αναθέτει στο Θεό.

(Αρχιμ. Αθηναγόρου Καραμαντζάνη, «Οι Πατέρες και τα προβλήματα της ζωής μας», τ. Α΄)

http://fdathanasiou.wordpress.com

ΤΑ ΨΥΧΟΣΑΒΒΑΤΑ!!!!!!!!!!

Μεσα στην ιδιαίτερη μέριμνά της για τούς κεκοιμημένους η αγία Ορθόδοξη Εκκλησία μας έχει καθορίσει ξεχωριστή ημέρα της εβδομάδος γι’ αυτούς.

Όπως η Κυριακή είναι η ημέρα της αναστάσεως του Κυρίου, ένα εβδομαδιαίο Πάσχα, έτσι το Σάββατο είναι η ημέρα των κεκοιμημένων, για να τους μνημονεύουμε και να έχουμε κοινωνία μαζί τους. Σε κάθε προσευχή και ιδιαίτερα στις προσευχές του Σαββάτου ο πιστός μνημονεύει τούς οικείους, συγγενείς και προσφιλείς, ακόμη και τούς εχθρούς του που έφυγαν από τον κόσμο αυτό, αλλά ζητά και τις προσευχές της Εκκλησίας γι’ αυτούς.

Στο δίπτυχο, που φέρνουμε μαζί με το πρόσφορο για τη θεία Λειτουργία, αναγράφονται τα ονόματα των ζώντων και των κεκοιμημένων, τα οποία μνημονεύονται.

Σε ετήσια βάση η Εκκλησία έχει καθορίσει δύο Σάββατα, τα οποία αφιερώνει στους κεκοιμημένους της. Είναι τα μεγάλα Ψυχοσάββατα• το ένα πριν από την Κυριακή της Απόκρεω και το άλλο πριν από την Κυριακή της Πεντηκοστής.

Με το δεύτερο Ψυχοσάββατο διατρανώνεται η πίστη μας για την καθολικότητα της Εκκλησίας, της οποίας την ίδρυση και τα γενέθλια ( επί γης ) γιορτάζουμε κατά την Πεντηκοστή. Μέσα στη μία Εκκλησία περιλαμβάνεται η στρατευομένη εδώ στη γη και η θριαμβεύουσα στους ουρανούς.

Το Ψυχοσάββατο πριν από την Κυριακή της Απόκρεω έχει το εξής νόημα : Η επόμενη ημέρα είναι αφιερωμένη στη Δευτέρα Παρουσία του Κυρίου, εκείνη τη φοβερή ημέρα κατά την οποία όλοι θα σταθούμε μπροστά στο θρόνο του μεγάλου Κριτή. Για το λόγο αυτό με το Μνημόσυνο των κεκοιμημένων ζητούμε από τον Κύριο να γίνει ίλεως και να δείξει τη συμπάθεια και τη μακροθυμία του, όχι μόνο σε μας αλλά και στους προαπελθόντας αδελφούς, και όλους μαζί να μας κατατάξει μεταξύ των υιών της Επουράνιας Βασιλείας Του.

Κατά τα δύο μεγάλα Ψυχοσάββατα η Εκκλησία μας καλεί σε μία παγκόσμια ανάμνηση «πάντων των απ’ αιώνος κοιμηθέντων ευσεβώς επ’ ελπίδι αναστάσεως ζωής αιωνίου». Μνημονεύει:

* Όλους εκείνους που υπέστησαν «άωρον θάνατον», σε ξένη γη και χώρα, σε στεριά και σε θάλασσα.

* Εκείνους που πέθαναν από λοιμική ασθένεια, σε πολέμους, σε παγετούς, σε σεισμούς και θεομηνίες.

* Όσους κάηκαν ή χάθηκαν.

* Εκείνους που ήταν φτωχοί και άποροι και δεν φρόντισε κανείς να τούς τιμήσει με τις ανάλογες Ακολουθίες και τα Μνημόσυνα.

Ο Θεός δεν περιορίζεται από τόπο και χρόνο. Γι Αυτόν είναι γνωστά και συνεχώς παρόντα όχι μόνο όσα εμείς αντιλαμβανόμαστε στο παρόν, αλλά και τα παρελθόντα και τα μέλλοντα. Το διατυπώνει λυρικότατα μία προσευχή της Ακολουθίας της θείας Μεταλήψεως, που αποδίδεται στον άγιο Ιωάννη Δαμασκηνό ή στον άγιο Συμεών τον νέο θεολόγο: «Επί το βιβλίον δε σου και τα μήπω πεπραγμένα γεγραμμένα σοι τυγχάνει».

Ο Θεός έχει γραμμένες στο βιβλίο της αγάπης του και τις πράξεις που θα γίνουν στο μέλλον, άρα και τις προσευχές που αναπέμπουμε τώρα για πρόσωπα που έζησαν στο παρελθόν. Ως αιώνιος και πανταχού παρών ο πανάγαθος Κύριος μας Ιησούς Χριστός αγκαλιάζει με τη θεία του πρόνοια το άπειρο σύμπαν και τούς ατέρμονες αιώνες. Όλους τους ανθρώπους που έζησαν, ζουν και θα ζήσουν τούς νοιάζεται η αγάπη του• «η γαρ αγάπη του Χριστού συνέχει ημάς» (Β´ Κο 5,14).

Με αυτήν την πίστη αναθέτουμε στην αγάπη και στην αγαθότητα του Θεού «εαυτούς και αλλήλους», τούς ζωντανούς αλλά και τούς κεκοιμημένους μας.

Στέργιος Ν. Σάκκος

Πως προσκυνούμε τις εικόνες και με ποια σειρά

Πρώτα ασπαζόμαστε την εικόνα του Χριστού λέγοντας το απολυτίκιο της Κυριακής της ορθοδοξίας:

Την άχραντον Εικόνα σου προσκυνούμεν Αγαθέ Αιτούμενοι συγχώρησιν των πταισμάτων ημών, Χριστέ ο Θεός, βουλήσει γαρ ηυδόκησας, Σαρκί ανελθείν εν τω Σταυρώ Ίνα ρύση ους έπλασας εκ της δουλείας του εχθρού, Όθεν ευχαρίστως βοώμεν σοι, Χαράς επλήρωσας τα πάντα. Ο Σωτήρ ημών, παραγενόμενος εις το σώσαι τον Κόσμον.

Έπειτα την εικόνα της Παναγίας λέγοντας το τροπάριο:

Ευσπλαγχνίας υπάρχουσα πηγή, συμπαθείας αξίωσον ημάς Θεοτόκε, βλέψον εις λαόν τον αμαρτήσαντα, Δείξον ως αεί την δυναστείαν σου, εις σε γαρ ελπίζοντες, Το Χαίρε βοώμέν σοι, ως ποτέ ο Γαβριήλ, ο των Ασωμάτων Αρχιστράτηγος.

Μετά την εικόνα του Αγίου που είναι αφιερωμένος ο Ναός π.χ. αν είναι αφιερωμένος στον Άγιο Γεώργιο λέμε:

Άγιε Γεώργιε πρέσβευε υπέρ εμού

Και αν ξέρουμε λέμε και το απολυτίκο του Αγίου:

Ακολούθως την εικόνα του Ιωάννου του Πρόδρομου λέγοντας: Βαπτιστά του Χριστού, πάντων ημών μνήσθητι Ίνα ρυσθώμεν των ανομιών ημών. Σοί γάρ εδόθη χάρις πρεσβεύειν υπέρ ημών.

Τέλος την εικόνα των αρχαγγέλων:

Άγιοι Αρχάγγελοι τού Θεού, πρεσβεύσατε υπέρ ημών

Και εφόσον (οι άνδρες) πρέπει για κάποιο λόγο να μπούνε στο Ιερό λένε τον στίχο από τον ψαλμό 5:8 του Δαυίδ: «Εγώ δε εν τω πλήθει του ελέους σου εισελεύσομαι εις τον οίκον σου Προσκυνήσω προς ναόν άγιον σου εν φόβω σου.»

http://lllazaros.blogspot.com/2011/05/blog-post_14.html

Ποιός έκανε τον θεό;

Όταν ρωτάς ποιος έκανε τον Θεό, η σκέψη σου είναι φαύλος κύκλος. Μία από τις ιδιότητες του Θεού είναι το άναρχο Αυτού. Όταν ρωτάς ποιος έκανε τον Θεό είναι σαν να λες ποιος γέννησε τον αγέννητο;

Ποιος έδωσε αρχή στον Άναρχο; Αλλά ας υποθέσουμε ότι τον Θεό τον γέννησε κάποιος άλλος και τον κάποιον άλλο κάποιος άλλος κοκ. Δεν είμαστε υποχρεωμένοι να σταματήσουμε κάπου και να πούμε, ότι αυτός είναι πρώτος άνευ προηγουμένου; Ασφαλώς ναι. Αυτός λοιπόν δεν μπορεί να είναι ούτε ο οργανικός κόσμος, ούτε ο ανόργανος, για τον απλούστατο λόγο: Ένα πράγμα για να κινηθεί πρέπει σύμφωνα με τον Νόμο της αδράνειας να ενεργήσει πάνω του μία δύναμη. Η δύναμη αυτή μπορεί να είναι κίνηση ή κάτι ακίνητο. Αν είναι κίνηση, από που η κίνηση αυτή; Από άλλη; Και η άλλη από άλλη κοκ. Κατ' ανάγκη θα φθάσουμε σε ένα ακίνητο, το οποίο κινεί τα άλλα. Το πρώτο λοιπόν ακίνητο πού κινεί τα άλλα δεν μπορεί να είναι εντός του κόσμου, γιατί εντός του κόσμου μόνο κίνηση υπάρχει. Επομένως θα είναι έκτος του κόσμου. Και άρα το ακίνητο αυτό είναι ο Θεός. Ο Θεός υπάρχει πάντοτε και η ύπαρξη του επιβάλλεται σε ένα πρωταρχικό γεγονός, πού δεν χρειάζεται καμία εξήγηση. Ο Θεός δεν έχει ούτε αρχή ούτε «γίγνεσθαι». Είναι ο Όν, ο υπάρχων, ο Αιώνιος, ο Ύψιστος, ο Άγιος.